طی روزهای اخیر، اقدامات ترامپ در بازار جهانی نفت، زلزلهای به راه انداخته که پس لرزههای آن دامن نفت ایران را گرفته است. در این راستا با دستور ترامپ، هند اعلام کرد به جای خرید نفت از ایران و روسیه، نفت ونزوئلا را وارد سبد انرژی خود میکند. از طرفی به گفته رئیس جمهور آمریکا، پیشنهاد خرید نفت ونزوئلا با تخفیف بیشتر به کشور چین نیز ارائه شده؛ اما هنوز پاسخی از این کشور دریافت نکرده است. بر همین اساس، نقش کشورهایی مانند هند و چین به عنوان مشتریان مهم نفتی ایران، بیش از گذشته تحت تأثیر اتفاقات سیاسی و تحریمی قرار گرفته که قدرت چانهزنی ایران را با چالشهای جدی مواجه خواهد کرد.
رقابت تنگاتنگ نفتی در بازار هند
آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در گفت و گو با «
نفت ما» در رابطه با خرید نفت از ونزوئلا توسط هند مطرح کرد: با توجه به شرایط کشور، صادرات نفت به صورت رسمی نداریم؛ چرا که تحریم هستیم و هند نیز در این حوزه همکاری کاملی با آمریکا دارد. ممکن است بخشی از تبادلات تحت عناوینی مانند تهاتر کالا انجام شود؛ اما واقعیت این است که ترامپ در حوزههای مختلف به نوعی مشغول کاسبی است. بر همین اساس، عملاً بازاریابی نفت ونزوئلا را به عنوان منافع خود دنبال میکند و این مسئله کار ما را سختتر میکند.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی، ناچار هستیم در یک فضای رقابتی شدید قرار بگیریم و اگر قرار باشد هند از ما نفت بخرد، باید تخفیف بیشتری ارائه دهیم تا بتوانیم با نفت ونزوئلا و حتی نفت آمریکا رقابت کنیم. ناگفته نماند این موضوع به طور مستقیم به معنای کاهش منافع ایران است.
چین امنیت انرژیاش را به آمریکا گره نمیزند
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران با اشاره به پیشنهاد آمریکا به چین برای خرید نفت از ونزوئلا اظهار داشت: به نظر میرسد، چین این مسئله را با چند ملاحظه اساسی بررسی کند؛ در واقع چین به عنوان یک رقیب جدی اقتصادی آمریکا و یکی از ارکان قدرت در جهان، خود را به آمریکا وابسته نمیکند. این کشور از منظر امنیت انرژی نیز به عنوان یک فرآیند پدافند غیرعامل، حاضر نیست امنیت انرژی خود را به آمریکا گره بزند. البته ممکن است بخشی از نیاز خود را از آمریکا تأمین کند؛ اما با توجه به اینکه تقاضای انرژی این کشور فزاینده است، بعید به نظر میرسد منابع تأمین انرژی خود را محدود به آمریکا کند یا ایران را به طور کامل از سبد تأمینکنندگان خود حذف کند.
به گفته نجفی، احتمال دارد چین برای جلب نظر آمریکا، بخشی از نفت خود را از آمریکا یا ونزوئلا خریداری کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: واقعیت نگرانکننده اینجاست که چین با اتکا به خریدی که از آمریکا انجام میدهد، قدرت چانهزنی بیشتری در برابر ایران پیدا میکند و این افزایش قدرت چانهزنی، برای ما محل نگرانی است. در واقع چین میتواند گزارش خریدهای خود از آمریکا را به ما نشان دهد و از ما انتظار تخفیف بیشتر، خدمات بهتر و شرایط مناسبتری داشته باشد تا همچنان از ایران خرید کند. این وضعیت عملاً برای ایران یک فشار مضاعف ایجاد میکند و ما را در موقعیت سختتری قرار خواهد داد.