افسانه اقبال

به گزارش نفت ما، "افسانه اقبال" کتابی درباره زندگی دکتر منوچهر اقبال، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در دوره پهلوی است که احمد راسخی لنگرودی نوشته و انتشارات کویر منتشر کرده است.

  اقبال، تخصص و تجربه‌ای در نفت نداشت چراکه پزشک بود. اما به دلیل عملکردش در شرکت ملی نفت ایران که در دوره مدیریت او در اوج بود، نامش ماندگار شد. او ۱۴ سال در راس شرکت ملی نفت ایران بود و افزایش قدرت نفت ایران در سالهای پایانی مدیریت او بیشتر از گذشته شد. ضمن این‌که رفاه کارکنان نفت در دوران او‌ افزایش یافت و ابلاغیه‌هایی که مبنی بر جلوگیری از استخدام بر مبنای سفارش و توصیه از او‌ به جای مانده، موجب افزایش محبوبیت او در آن دوران شد. 

اقبال که متولد ۱۲۸۸ در کاشمر بود تحصیلات ابتدایی را در مشهد انجام داد و سپس به دلیل انتخاب پدرش به عنوان نماینده مجلس به تهران آمد و در مدارس ثروت و علمیه و دارالفنون تحصیل کرد و شاگرد اول مدرسه بود. سپس برای تحصیل پزشکی به پاریس رفت و پس از پایان تحصیل به ایران بازگشت و ابتدا رییس بهداری مشهد و سپس رییس بخش عفونی بیمارستان رازی شد. سپس‌ وارد وزارت بهداری و بعد از مدتی وزیر بهداری شد و پیش از دوران نخست وزیری، در چند کابینه، وزیر بهداری، وزیر پست و تلگراف، وزیر کشور و وزیر راه بود که به دلیل عمر کوتاه کابینه‌ها، اغلب مدت کوتاهی به طول انجامید. 

از فروردین ۱۳۳۶ تا شهریور ۱۳۳۹ نخست وزیر ایران بود و انتخابات دوره بیستم مجلس شورای ملی در دوران نخست‌وزیری او برگزار شد که پس از اعتراض‌هایی از سوی احزاب و مردم، شاه این انتخابات را مردود اعلام کرد و منوچهر اقبال از سمت خود استعفاء داد و رییس دانشگاه تهران شد و پس از مدتی از کشور خارج شد. در سال ۱۳۴۲ به ایران بازگشت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران شد و تا پایان عمر خود در این سمت باقی ماند. دکتر اقبال ۴ آذر ۱۳۵۶ بر اثر سکته درگذشت و در حرم امام رضا(ع) دفن شد. 

کتاب ۳۵۲ صفحه‌ای افسانه اقبال در شش فصل زندگی سیاسی اقبال را از کودکی تا زمان درگذشت بررسی کرده است. بخش انتهایی کتاب نیز شامل گاهشمار و اسناد و تصاویر است.

آنتونی پارسونز آخرین سفیر انگلیس در ایران در دوره پهلوی، مرگ اقبال و علم را برای محمدرضا پهلوی، فاجعه بزرگی توصیف می کند چون شاه از میان رجال ایرانی به این دو تن بیش از همه اعتماد داشت.

احمد راسخی لنگرودی چند کتاب دیگر مرتبط با نفت هم دارد که یکی از آنها "موج نفت" شامل تاریخ نفت ایران از امتیازات نفتی تا قراردادها است.