سکوت هشدار دهنده چین/ قیمت انرژی، چینیها را به دامان اعراب میاندازد؟
مریم شکرانی/نفت ما
اشتراک گذاری :
در معادله تنش در بازار انرژی پس از جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل با ایران یک بازیگر مهم کمتر دیده شده است؛ چین.
بازیگری که تاکنون بر فشار سنگین قیمت انرژی بر اقتصاد خود سکوت کرده است اما این سکوت تا کجا ادامه دارد؟
به گزارش «نفت ما»، چین بزرگترین واردکننده نفت جهان است و واردات نفت دومین اقتصاد بزرگ جهان، چیزی معادل کل نفتی است که از تنگه هرمز می گذرد. بر اساس اعلام اداره گمرک چین، بزرگترین خریدار نفت جهان روزانه حدود ۱۱ میلیون بشکه نفت وارد میکند؛ عددی که معادل میزان نفتی است که از تنگه هرمز عبور میکند.
بزرگترین شریک چین در بازار نفت روسیه است که شانه به شانه عربستان در بازار دومین اقتصاد جهان رقابت میکند. عربستان روزانه نزدیک به دو میلیون بشکه نفت به چین صادر میکند. میزان صادرات نفت عراق به چین هم حدود ۱.۲ تا ۱.۵ میلیون بشکه در روز است و امارات و کویت در مجموع حدود یک میلیون بشکه نفت در روز به این کشور صادر میکنند. عمان هم یکی دیگر از صادرکنندگان نفت به چین است که اگر نفت صادراتی ایران به چین را هم در نظر بگیریم نزدیک به نیمی از نفت مورد نیاز این کشور از کشورهای حاشیه خلیج فارس تامین میشود.
اختلال در تنگه هرمز و بروز جنگ حالا شاید بیش از همه اقتصاد چین را تهدید کند؛ موضوعی که البته شاید دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا از آن ناراضی به نظر نرسد. به ویژه اینکه جنگ در خلیج فارس قیمت نفت روسیه را صعودی کرده و بخشی از تحریمهای نفتی روسیه به نفع هند، شریک استراتژیک امریکا برداشته شده است و چین دیگر نمی تواند نفت تحریمی روسیه را به چوب حراج بخرد. دیگر شریک نفتی چین یعنی ونزوئلا هم وضعیتی نامعلوم دارد و پس از سرنگونی نیکولاس مادورو، رئیس جمهوری این کشور به دست ایالات متحده آمریکا این کشور به سرعت قادر نیست تولید نفت خود را افزایش دهد.
مجموع این اتفاقات، اوضاع را برای اقتصاد چین نگران کننده میکند. هرچند که ایران اعلام کرده است نفتکشهای متعلق به چین میتوانند از تنگه هرمز عبور کنند اما کاهش شدید تولید نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس پس از جنگ ایران و اسرائیل و آمریکا، بازار را برای چین کوچک کرده است. از آن سو چین از جهش قیمت نفت و گاز رنج میبرد. همینطور اینکه باید تاکید کرد که ایران در حال حاضر با کشورهایی مانند عربستان سعودی و امارات در حالت مخاصمه به سر میبرد به طوری که با اشاره صریح به موضوع مخاصمه بین دو کشور، حتی به تیم تراکتور اجازه نداده است که برای بازیهای لیگ قهرمانان آسیا در عربستان حاضر شود. با این شرایط مجوز گرفتن چین برای عبور نفتکشهایش از تنگه هرمز گرفتار وضعیت پیچیدهای شده است؛ چرا که فروشنده نفت میتواند عربستان، امارات، کویت و قطر باشند و خریدار چین! به عبارتی یک سوی معامله دشمن است و سوی دیگر دوست!
چین تاکنون موضع ضد جنگ علیه ایران و حمایت از مذاکرات و دیپلماسی در پیش گرفته است؛ هرچند که در واکنش به رای گیری سازمان ملل برای قطعنامه کشورهای عربی خلیج فارس در محکومیت حملات ایران به تاسیسات نفت و گاز منطقه رای ممتنع داد و این قطعنامه را وتو نکرد. با این حال باید دید که چین تا چه زمانی حاضر به تحمل این فشار سنگین بر اقتصاد خود می شود و واکنش آن در ادامه چه خواهد بود؟ آیا ممکن است روزی برسد که چین از احتمال اشغال جزایر ایرانی توسط آمریکا حمایت کند؟ سابقه مواضع چین در نشست های شورای همکاری خلیج فارس و ادعای امارات درباره جزایر سه گانه ایرانی زنگ خطر را برای ایران به صدا درمی آورد؛ وضعیت هشدارآمیزی که نباید به سادگی از کنار آن عبور کرد.