افزایش قیمت کود در پی بستهشدن تنگهٔ هرمز/سازمان ملل از افزایش ۱۸ میلیونی گرسنگان در جهان خبر داد
اشتراک گذاری :
همزمان با افزایش قیمت محصولات کشاورزی به بالاترین سطح در سه سال اخیر، سازمان ملل هشدار داد افزایش قیمت انرژی و کودهای شیمیایی در پی بستهشدن تنگهی هرمز و تشدید درگیریهای جهانی، میتواند ۹ تا ۱۸ میلیون نفر دیگر را به جمعیت گرسنگان جهان بیفزاید.
به گزارش «نفت ما» و به نقل از اویل پرایس، گزارش تازهی سازمان ملل متحد حاکی از آن است که افزایش قیمت انرژی و کودهای شیمیایی - که ریشه در مناقشات جهانی از جمله جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بستهشدن تنگهی هرمز و ادامهٔ جنگ روسیه در اوکراین دارد - میتواند بین ۹ تا ۱۸ میلیون نفر را به جمعیت گرسنگان جهان بیفزاید. بر اساس این گزارش، میانگین هزینهٔ یک رژیم غذایی سالم در سطح جهانی از ۳٫۴۴ دلار بر اساس برابری قدرت خرید در سال ۲۰۲۱ به ۴٫۲۸ دلار امروز رسیده که افزایشی حدود ۲۵ درصدی را نشان میدهد. بالاترین میانگین هزینه نیز با رقم ۴٫۹۱ دلار، مربوط به منطقهٔ آمریکای لاتین و کارائیب است.
اثرات ناشی از بسته شدن تنگه هرمز و درگیریها در دریای سیاه
اما این تنها یک روی سکه است. قیمت محصولات کشاورزی در بازارهای جهانی نیز به بالاترین سطح سه سال اخیر صعود کرده است؛ روندی که نشانهای آشکار از افزایش قریبالوقوع هزینهها در سبد خرید خانوارها به شمار میرود. کارشناسان دو عامل اصلی را در این جهش بیسابقه مؤثر میدانند: نخست، امواج گرمای گسترده و تشدید درگیریها در منطقهٔ دریای سیاه که زنجیرهٔ تأمین غلات جهانی را مختل کرده است؛ و دوم، نوسانات شدید در بازار کودهای شیمیایی که ریشه در بحران خاورمیانه و بستهشدن تنگهٔ هرمز دارد.
بحران نهادههای کشاورزی؛ کشورهای فقیر در خط مقدم تهدید غذایی
مؤسسهٔ بینالمللی پژوهش سیاستگذاری غذایی، وضعیت کنونی در زنجیرهٔ تأمین کود را «بحران نهادهها» خوانده و هشدار داده است که این بحران بهزودی میتواند به یک بحران تمامعیار غذایی، بهویژه در کشورهای فقیر، منجر شود. کودهای شیمیایی بهعنوان فرآوردهای نفتی، به شدت نسبت به شوکهای قیمتی و اختلال در عرضه حساس هستند. حدود یکسوم واردات جهانی اوره از خاورمیانه تأمین میشود و از زمان بستهشدن تنگهٔ هرمز در اواخر فوریهٔ گذشته، نزدیک به ۳٫۹ میلیون تن از صادرات اورهٔ این منطقه - که معادل ۳۰ درصد تجارت سالانهٔ آن است - در بنادر بلوکه شده است.
کاهش تولید اوره در خاورمیانه
هرچند قیمت کود در ماههای پس از بستهشدن تنگهٔ هرمز بهطور موقت افزایش یافت اما سپس تا حدودی تثبیت شد، با این حال ادامهٔ درگیریها در منطقه، نگرانی از نوسانات پایدار در بازار را افزایش داده است. مؤسسهٔ سیاستگذاری غذایی اعلام کرده که بیشتر واحدهای تولیدی در منطقه، برای جلوگیری از انباشت بیش از اندازهٔ محصول، با ظرفیت کاهشیافته کار میکنند. همچنین هرچند اوره معمولاً برای چند ماه قابل نگهداری است، اما دمای بالا و رطوبت میتواند کیفیت آن را تخریب کند. بدین ترتیب، با ادامهٔ درگیریها و بسته ماندن تنگهٔ هرمز، خطر کمبود قابلتوجه کود افزایش مییابد.
تشدید درگیری در دریای سیاه و تداوم کاهش صادرات اوکراین
در کنار اختلالات زنجیرهٔ تأمین در خاورمیانه، بنادر اوکراین در دریای سیاه نیز صحنهٔ درگیریهای تازهای شده و اختلالات گستردهای در تأمین غلات اساسی ایجاد کرده است. صادرات ذرت، جو، گندم و مخلوط گندم و چاودار اوکراین همچنان بسیار پایینتر از سطح سال ۲۰۲۰ و پیش از حملهٔ روسیه باقی مانده است. با توجه به جایگاه اوکراین بهعنوان یکی از صادرکنندگان عمدهٔ کشاورزی، این کسری تأثیر قابلتوجه و مستمری بر امنیت غذایی جهانی داشته است.
افزایش درگیریها و گرمایش زمین؛ هشدار سازمان ملل از تشدید گرسنگی و آوارگی
جدیدترین شوک نفتی و کودی ناشی از تنگهٔ هرمز در زمانی به بازارها وارد شد که هنوز تبعات جنگ اوکراین برجای بود و فشارهای ناشی از تغییرات اقلیمی نیز رو به افزایش است. «آلوارو لاریو»، رئیس صندوق بینالمللی توسعهٔ کشاورزی، تأکید کرده است که در دورهٔ کنونی با بالاترین شمار درگیریها روبرو هستیم و هرگاه جنگی رخ دهد، گرسنگی، آوارگی و شمار پناهندگان نیز افزایش مییابد.
«کوی دونگیو»، مدیرکل سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد، در این باره اعلام کرده است که پایان دادن به گرسنگی و مقرونبهصرفه کردن رژیمهای غذایی سالم، نیازمند تعهد سیاسی، سرمایهگذاری مستمر و سیاستهای توانمندساز است. وی افزود: «بحرانهای اخیر، از همهگیری کووید‑۱۹ گرفته تا درگیریهای اوکراین، غزه و اختلال اخیر در تنگهٔ هرمز، همگی نشان دادهاند که نظامهای کشاورزی و غذایی اگرچه تابآور بودهاند، اما باید بیش از پیش تقویت شوند تا بتوانند بهتر از فقیرترین افراد جهان، کشاورزان و مصرفکنندگان حمایت کنند».