درباره طرح جدید دولت برای سه نرخی شدن بنزین، روزها و روزها میتوان نوشت و نقد کرد. اما اگر از یک زاویه کلی به موضوع مصرف سوخت و بهویژه بنزین در کشورمان نگاه کنیم میبینیم که کلاً سیاستهای مرتبط با سوخت و حملونقل در کشور ما بهگونهای است که افزایش مصرف بنزین را تشویق میکند!
همین طرح سه نرخی کردن بنزین، وقتی خودروهای صفرکیلومتر داخلی هم مجبور به استفاده از بنزین پنجهزارتومانی میشوند اما خودروهای فرسوده میتوانند از بنزین ارزان استفاده کنند یعنی استفاده از خودروهای فرسوده و پرمصرف در کشور ما جایزه دارد، نه خودروهای صفرکیلومتری که طبیعتاً بهروزتر هستند!
سیاستهای حملونقل و شهرسازی هم در کلانشهرهای ما مشوق استفاده از خودروی شخصی و بهتبع آن افزایش مصرف بنزین است. در دو دهه اخیر پلها و تونلها و اتوبانهای شهری پرشماری در تهران و سایر کلانشهرهای کشورمان احداث شده که درنهایت تأثیر چندانی هم در روان شدن ترافیک نداشته است. بسیاری از پلها یا اتوبانهای طبقاتی در جهان توسعهیافته، تغییر کاربری دادند اما ایران تازه به دنبال پل طبقاتی صدر رفته بود! در سال ۱۹۶۰ پل طبقاتی «پارک ایست» در شهر میلواکی آمریکا ساخته شد ولی در سال ۲۰۰۲ مسئولان شهر، پل را تخریب کردند. در سال ۱۹۵۰ در کلانشهر ریودوژانیرو، پل طبقاتی «پریمترال» ساخته شد تا ظرفیت خیابانها افزایش یابد اما در نوامبر سال ۲۰۱۳ این پل که هزینه زیادی برای ساختش صرف شده بود، تخریب شد و تبدیل به پیادهرویی عریض و سرسبز با خط ریل قطار درونشهری در میان آن شد. از سال ۲۰۱۵ پروژه جدیدی در شهر سئول آغاز شد که براساس آن تمامی پلهای طبقاتی روی اتوبانها را تبدیل به باغ و مسیر پیاده میکنند. در سایر کشورهای جهان هم چنین اتفاقاتی رخ داده است. جهان به دنبال کاهش استفاده از خودروی شخصی بود و ما برعکس حرکت میکردیم!
در واقع در کشور ما سیاستها، به دنبال ترغیب مردم به استفاده از ناوگان حملونقل عمومی نیست، بلکه با افزایش بزرگراهها، فقط استفاده از خودروهای شخصی را تشویق میکند که با سیاست جدید بنزینی دولت، مشخص شد استفاده از خودروی صفرکیلومتر یا کممصرف هم جایزه ندارد و خودروهای پرمصرف و فرسوده میتوانند از بنزین ارزانتر و بیشتری استفاده کنند! تا وقتی سیاستگذاریها اینچنین است امیدی به بهبود اوضاع نیست.
همین طرح سه نرخی کردن بنزین، وقتی خودروهای صفرکیلومتر داخلی هم مجبور به استفاده از بنزین پنجهزارتومانی میشوند اما خودروهای فرسوده میتوانند از بنزین ارزان استفاده کنند یعنی استفاده از خودروهای فرسوده و پرمصرف در کشور ما جایزه دارد، نه خودروهای صفرکیلومتری که طبیعتاً بهروزتر هستند!
سیاستهای حملونقل و شهرسازی هم در کلانشهرهای ما مشوق استفاده از خودروی شخصی و بهتبع آن افزایش مصرف بنزین است. در دو دهه اخیر پلها و تونلها و اتوبانهای شهری پرشماری در تهران و سایر کلانشهرهای کشورمان احداث شده که درنهایت تأثیر چندانی هم در روان شدن ترافیک نداشته است. بسیاری از پلها یا اتوبانهای طبقاتی در جهان توسعهیافته، تغییر کاربری دادند اما ایران تازه به دنبال پل طبقاتی صدر رفته بود! در سال ۱۹۶۰ پل طبقاتی «پارک ایست» در شهر میلواکی آمریکا ساخته شد ولی در سال ۲۰۰۲ مسئولان شهر، پل را تخریب کردند. در سال ۱۹۵۰ در کلانشهر ریودوژانیرو، پل طبقاتی «پریمترال» ساخته شد تا ظرفیت خیابانها افزایش یابد اما در نوامبر سال ۲۰۱۳ این پل که هزینه زیادی برای ساختش صرف شده بود، تخریب شد و تبدیل به پیادهرویی عریض و سرسبز با خط ریل قطار درونشهری در میان آن شد. از سال ۲۰۱۵ پروژه جدیدی در شهر سئول آغاز شد که براساس آن تمامی پلهای طبقاتی روی اتوبانها را تبدیل به باغ و مسیر پیاده میکنند. در سایر کشورهای جهان هم چنین اتفاقاتی رخ داده است. جهان به دنبال کاهش استفاده از خودروی شخصی بود و ما برعکس حرکت میکردیم!
در واقع در کشور ما سیاستها، به دنبال ترغیب مردم به استفاده از ناوگان حملونقل عمومی نیست، بلکه با افزایش بزرگراهها، فقط استفاده از خودروهای شخصی را تشویق میکند که با سیاست جدید بنزینی دولت، مشخص شد استفاده از خودروی صفرکیلومتر یا کممصرف هم جایزه ندارد و خودروهای پرمصرف و فرسوده میتوانند از بنزین ارزانتر و بیشتری استفاده کنند! تا وقتی سیاستگذاریها اینچنین است امیدی به بهبود اوضاع نیست.




