۱
plusresetminus
تاریخ انتشارچهارشنبه ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۲:۰۰
کد مطلب : ۱۷۹۰۷۴
«نفت ما» تأثیر انسداد تنگه هرمز بر تصمیم‌های آتی کشورها در انرژی‌های جایگزین فسیلی را بررسی می‌کند

باخت نفت به انرژی‌های تجدیدپذیر

شکوفه حبیب‌زاده / نفت ما
در زمانی‌که تنگه هرمز در تنش ناشی از جنگ گرفتار شده و همین موضوع قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی در سراسر جهان را صعودی کرده، به نظر می‌رسد کشورها به‌زودی به فکر جایگزینی مسیر برای این انرژی فسیلی باشند یا انرژي‌های تجدیدپذیر را به جای آن در دستور کار قرار دهند. آمارهای پیش از جنگ نیز نشان می‌داد که اتحادیه اروپا، چین، کشورهای حوزه خلیج‌فارس و ترکیه تمام تلاش خود را برای افزایش ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر به کار گرفته‌اند. حال که جنگ رخ داده، طبیعی است که در اولین فرصت، پروژه‌های مربوط به انرژي‌های تجدیدپذیر در اولویت کشورها قرار گیرند. شاید بتوان از همین منظر هم به گفته‌های عباس علی‌آبادی، وزیر نیروی ایران اشاره کرد. او در آخرین اظهارنظر خود درباره انرژي‌های تجدیدپذیر گفته: «احداث هر نیروگاه تجدیدپذیر به اندازه یک چاه نفت ارزش دارد.»
باخت نفت به انرژی‌های تجدیدپذیر
به گزارش نفت ما، ساتبا (سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق) در آخرین گزارش خود درباره شرایط جنگی و تأمین برق نوشته: «افزایش تاب‌آوری شبکه برق در برابر تهدیدات جنگی نیازمند کاهش وابستگی به زیرساخت‌های متمرکز و حرکت به سمت تولید پراکنده است؛ در این میان کارشناسان می‌گویند توسعه ریزشبکه‌های مبتنی بر انرژی‌های تجدیدپذیر، همراه با سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی و اینورترهای پیشرفته، می‌تواند یکی از مؤثرترین راهکارهای فنی برای تداوم تأمین برق زیرساخت‌های حیاتی در شرایط بحران باشد.» این اظهارات به نظر می‌رسد مبنای تأکید وزیر نفت بر انرژی‌های تجدیدپذیر در شرایط بحرانی جنگ باشد.
 
جنگ سرعت تجدیدپذیرها را بیشتر می‌کند؟
 
براساس آمارها، در حال حاضر ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر به بیش از چهار هزار و ۵۰۰ مگاوات افزایش یافته است و به‌گفته وزیر نیرو باوجود خطرات جنگ برای کارکنان و خطر بمباران، آنها کماکان در پروژه‌های نیروگاهی فعال هستند.
مقایسه انرژی تولید شده توسط نیروگاه‌های تجدیدپذیر تا پایان بهمن ماه نشان می‌دهد از ابتدای سال جاری تاکنون سه هزار و ۲۰۰ گیگاوات ساعت معادل ۸۳ درصد تولید انرژی این نیروگاه‌ها نسبت به سال گذشته افزایش یافته است و سهم انرژی تولید شده توسط نیروگاه‌های تجدیدپذیر قابل پایش ۶۳ درصد خورشیدی و ۲۸ درصد بادی است.
جعفر محمدنژاد سیگارودی، معاون سرمایه‌گذاری و توسعه ساتبا در آخرین اظهارات خود گفته: «هم‌اکنون پروژه‌های احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر با ظرفیت دو هزار و ۸۷۸ مگاوات در ۲۸۵ ساختگاه و ۲۶ استان کشور به‌ صورت هم‌زمان درحال اجراست و پیش‌بینی می‌شود بخش عمده این ظرفیت تا اواخر فروردین‌ماه وارد مدار شود.»
 
انرژی تجدیدپذیر به‌عنوان پدافند غیرعامل در جنگ تحمیلی
 
به گفته این مقام مسئول:‌ «توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه خورشیدی، تنها یک راهکار تولید برق نیست، بلکه به‌عنوان پدافند غیرعامل در جنگ تحمیلی نقش مهمی در افزایش امنیت انرژی کشور دارد. این نیروگاه‌ها امکان تولید برق در محل مصرف را فراهم می‌کنند و وابستگی به نیروگاه‌های بزرگ و متمرکز را کاهش می‌دهند؛ موضوعی که در شرایط بحران، مانند حوادث طبیعی یا شرایط اضطراری، اهمیت دوچندان دارد.»
اما آیا تلاش ایران برای جایگزینی در شرایط بحرانی جنگ، در شرایط نرمال و عادی هم تکرار خواهد شد؟ این را باید در عملکرد مسئولان در قبل و پس از جنگ مشاهده کرد. این پرسش در شرایطی مطرح می‌شود که براساس داده‌های انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر، بسیاری از کشورها ازجمله چین، پیش از شرایط بحرانی کنونی که جهان را تحت‌تأثیر قرار داده، اقدامات قابل‌توجهی را در دستور کار قرار داده بودند.
 
چین و رویای اول شدن در انرژی‌های تجدیدپذیر
 
شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهورچین در رونمایی از نخستین اهداف کاهش کربن چین، اعلام کرد این کشور قصد دارد ظرفیت تولید انرژی بادی و خورشیدی خود را که در حال حاضر بالاترین ظرفیت در جهان به شمار می‌آید، تا سال ۲۰۳۵ به سه هزار و ۶۰۰ گیگاوات برساند؛ یعنی شش برابر سطح سال ۲۰۲۰. این در حالی است که چین سال گذشته، هدف افزایش کل ظرفیت بادی و خورشیدی به هزار و ۲۰۰ گیگاوات را شش‌سال زودتر از موعد مقرر محقق کرد. تحلیلگران این سرعت عمل را نشانه‌ای از تمایل پکن به تعیین اهدافی می‌دانند که با اطمینان کامل قابل دسترسی هستند.
همچنین یاوو ژه، مشاور سیاست جهانی سازمان صلح سبز شرق آسیا در اظهارنظری در این باره گفته:‌ «اگر توسعه انرژی بادی و خورشیدی با همین روند فعلی ادامه یابد، کل ظرفیت نصب‌شده تا سال ۲۰۳۰ از سه هزار گیگاوات فراتر رفته و تا سال ۲۰۳۵ به چهار هزار و ۵۰۰ گیگاوات خواهد رسید.»
همچنین چین اخیراً بزرگترین پروژه مستقل ذخیره‌سازی انرژی باتری خود را راه‌اندازی کرده است. این سیستم با ظرفیت دو گیگاوات ساعت (GWh)، قادر است انرژی را به مدت چهار ساعت ذخیره کند و به‌عنوان بزرگترین پروژه ذخیره‌سازی انرژی لیتیوم فسفات آهن (LFP) در این کشور شناخته می‌شود.
این اقدام در کنار افزایش استفاده از ذغال‌سنگ که خود یک انرژی فسیلی آلاینده محسوب می‌شود، نشان می‌دهد که چین در تلاش است از هر راهی که می‌تواند، جایگزینی برای نفت و فرآورده‌های آن پیدا کند.
 
انرژی خورشیدی؛ بالاترین سهم در تولید برق اتحادیه اروپا
 
در کنار چین، اتحادیه اروپا نیز در تلاش است که از غافله عقب نماند. در ژوئن ۲۰۲۵، برای اولین بار انرژی خورشیدی (solar) بالاترین سهم تولید برق را در اتحادیه اروپا به‌دست آورد، با سهم حدود ۲۲درصد از کل تولید انرژی الکتریکی؛ کمی بیشتر از انرژی هسته‌ای و در مقام نخست، جلوتر از سوخت‌های فسیلی، باد و برق‌آبی قرار گرفت. هم‌چنین حدود ۷۵درصد از الکتریسیته‌ اتحادیه اروپا از منابع غیرسوزاندنی تأمین شده است.
 
پیشتازی ترکیه در استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر
 
در همین نزدیکی در ترکیه هم اتفاقاتی رخ داده که نشان می‌دهد این کشور حداقل در منطقه، در استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، پیشتازی می‌کند. براساس آمارهای منتشر شده از سوی وزارت انرژی و منابع طبیعی ترکیه در ژوئن ۲۰۲۵، ظرفیت تجمعی انرژی خورشیدی این کشور در پایان ماه می به ۲۲,۶۴۸ مگاوات رسید. این رقم، نشان‌دهنده شتاب خیره‌کننده در توسعه بخش خورشیدی ترکیه است.
به گزارش نفت ما، گزارش اخیر آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر (IRENA) که تأییدی بر رقابت‌پذیر بودن هزینه‌ای انرژی‌های تجدیدپذیر در برابر انرژي‌های فسیلی است، نشان می‌دهد که ۹۱ درصد پروژه‌های جدید انرژی‌های تجدیدپذیر، اکنون ارزان‌تر ازجایگزین‌های سوخت‌های فسیلی هستند. بر همین اساس دور از ذهن نیست که کشورها در میانه تأثیر بسیار بالای محدود شدن عبور از گذرگاه تنگه هرمز، در برنامه‌های بلندمدت خود، به‌دنبال جایگزینی برای نفت و فرآورده‌های آن باشند.
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما
کد امنيتی