در حالی که بحث دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز به عنوان استفاده از مزیت ژئوپلیتیکی ایران مطرح شده، باید توجه داشت تمرکز بر شاهراه عبور نفت بدون توجه به میدانهای مشترک نفت و گاز، نمیتواند قدرت واقعی انرژی کشور را تضمین کند. ایران در حالی بر یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان تسلط دارد که در رقابت برداشت از برخی میادین مشترک به دلیل تحریم ها با همسایگان عقب مانده است؛ موضوعی که نشان میدهد گام بعدی سیاست انرژی همزمان با هرمز، باید تسریع در تعیین تکلیف عدم برداشت متوازن ایران باشد و سهم ایران به صورت عادلانه لحاظ شود.
تاریخ انتشارچهارشنبه ۱۹ فروردين ۱۴۰۵ - ۰۶:۱۴
کد مطلب : ۱۸۰۵۳۳
فراتر از هرمز؛
بازی اصلی در میادین مشترک جریان دارد
میثم قدیری/نفت ما
ایران در مجموع ۳۰ میدان هیدروکربوری مشترک اعم از نفت و گاز با کشورهای آذربایجان، عراق، عربستان سعودی، کویت، قطر، امارات متحده عربی، عمان و ترکمنستان دارد. از این میان ۱۳ میدان در آبهای خلیج فارس، ۱۵ میدان در خشکی و ۲ میدان در دریای خزر قرار گرفتهاند. برخی از بزرگترین منابع انرژی جهان نیز در همین فهرست قرار دارند؛ از جمله میدان گازی پارس جنوبی به عنوان بزرگترین میدان گازی جهان و میدان عظیم نفتی آزادگان که از بزرگترین میادین نفتی منطقه به شمار میرود.ماهیت میادین مشترک به گونهای است که سرعت توسعه و میزان برداشت هر کشور میتواند سهم نهایی آن از مخزن را تعیین کند. به همین دلیل کشورهای همسایه معمولاً تلاش میکنند با سرمایهگذاری سریعتر و استفاده از فناوریهای پیشرفته و کندی ایران به دلیل تحریم ها برداشت خود را افزایش دهند. نتیجه روند کنونی آن است که در اکثر این میادین، سهم برداشت ایران از طرف مقابل کمتر است. قطر طی سالهای گذشته تولید خود از میدان مشترک پارس جنوبی را افزایش داده، عراق در برخی میادین مرزی از جمله آزادگان و یادآوران توسعه قابل توجهی انجام داده و عربستان و کویت نیز برنامههای توسعهای تازهای را در میدان الدره (آرش) دنبال میکنند و در دریای مازندران هم تا کنون هیچ گونه اقدامی نتوانسته ایم به انجام برسانیم.در نهایت، تنگه هرمز مزیتی مهم برای ایران در معادلات انرژی جهان به شمار میرود، اما تبدیل این مزیت به قدرت پایدار اقتصادی نیازمند آن است که سیاست انرژی کشور از سطح مسیرهای عبور انرژی فراتر رود و به منابع زیرزمینی یعنی میادین مشترک نفت و گاز برسد.ایران می تواند با استفاده از قدرت میدان، همسایگان خود را مجبور نماید که بهره برداری از میادین باید به صورت مشترک به انجام برسد و سایه تحریم ها نباید حقوق ملت ایران را در استفاده از این منابع خدادادی تضعیف کند.یا با هم یا هیچ کس!
پس از آنکه سر گور اوزلی (نخستین سفیر بریتانیا در ایران) معاهده گلستان را بین ایران و روس واسطه شد و از راه روسیه به انگلستان بازگشت گزارشی بدولت انگلیس در باب ایران داد. در آنجا میگوید: «حال که خطر ناپلئون بر طرف شد و سرحدات هندوستان از تجاوز مصون ماند در این صورت باید ملت ایران را گذاشت در همین توحش و بربریت باقی بمانند.»
منبع: محمود، محمود (۱۳۲۸). تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس در قرن نوزدهم میلادی. ج. ۱. تهران: اقبال. ص. ص٫ ۲۵۳.
منبع: محمود، محمود (۱۳۲۸). تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس در قرن نوزدهم میلادی. ج. ۱. تهران: اقبال. ص. ص٫ ۲۵۳.
۳
جدول قطعی برق امروز شنبه ۲۰ تیر ۱۴۰۵
(۲۱ نظر)
