نگرانی درباره شیوع تب خروج از سازمانهای نفتی پس از خروج کامل امارات از اوپک و اوپکپلاس و تسری آن به عراق بهعنوان دومین تولیدکننده نفت اوپک، درحالی جدیتر شده که خبرها حاکی از تخفیف بسیار عجیب ۳۳دلاری عراق برای فروش هر بشکه نفت است. هرچند همایون فلکشاهی، رئیس گروه تحلیل دادههای نفت خام در موسسه کپلر معتقد است که فعلا عراق همانند امارات دلیل موجهی برای خروج ندارد، اما تأکید میکند که بغداد پتانسیل بالایی برای افزایش تولید با جذب سرمایهگذاری دارد و میتواند رقیب سرسختی برای کشورهای منطقه بهویژه ایران باشد.
تاریخ انتشارپنجشنبه ۱۷ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۰:۵۰
کد مطلب : ۱۸۲۴۰۴
پتانسیل بالای بغداد برای جذب سرمایه خارجی در بالادست نفت، دامن تهران را میگیرد؟
دورخیز عراق برای تصاحب بازار نفت ایران
شکوفه حبیب زاده / نفت ما
همچنین اطلاعیهای که ازسوی شرکت بازاریابی نفت دولتی عراق (سومو) به رویت بلومبرگ رسیده، نشان میدهد این تولیدکننده اوپک تخفیفهایی تا سقف ۳۳.۴۰ دلار در هر بشکه نسبت به قیمتهای رسمی برای نفت شاخص خود، «بصره مدیوم»، ارائه میدهد.
علت تخفیف کلان قیمت نفت ازسوی عراق چیست؟
همایون فلکشاهی، رئیس گروه تحلیل دادههای نفت خام در موسسه کپلر در گفتوگو با «نفت ما» درباره علت ارائه این تخفیف کلان ازسوی عراق میگوید: «این تخفیفها برای جذب مشتری است. قیمت رسمی فروش (OSP) ماه مه چندان منطقی نبود، چون براساس قیمتهای آرامکو تعیین شده بود؛ درحالیکه شرایط بازار و احساسات حاکم کاملاً متفاوت بود. نفت عربستان همچنان میتواند از طریق بندر ینبع بارگیری شود، اما نفت عراق راهی برای دور زدن تنگه هرمز ندارد. بنابراین کاهش قیمت ضروری بود.»
کمبود ظرفیت ذخایر نفت، دامن عراق را گرفت
از او میپرسم آیا امکان ذخیرهسازی تولید برای عراق وجود نداشت و او در پاسخ میگوید: «عراق از همان ابتدای جنگ با این مشکل مواجه بود. اوایل ماه مارس برآورد ما این بود که ظرفیت خالی ذخیرهسازی زمینی داخل کشور فقط معادل سه روز تولید بود؛ آن هم در شرایطی که تولید جنوب عراق حدود چهار میلیون بشکه در روز بود. به همیندلیل، عراق تولید خود را از یک میلیون بشکه در روز به حدود ۸۰۰ هزار بشکه در روز کاهش داد؛ یعنی فقط در حدی که بتواند تقاضای داخلی را تأمین کند. تولید همچنان در همین سطوح باقی مانده، چون صادرات عملاً هیچ افزایشی نداشته است.»
آیا عراق از اوپک خارج میشود؟
آیا این اقدام عراق را میتوان نشانهای برای احتمال خروج این کشور از سازمانهای نفتی، پس از خروج امارات دانست؟ پاسخ این مدیر ارشد تحلیل بازارهای انرژی موسسه کپلر منفی است. فلکشاهی میگوید: «فکر نمیکنم عراق قصد خروج از اوپک را داشته باشد. ظرفیت تولید این کشور در مقایسه با سطح تولیدش قبل از جنگ، آنقدر بالاتر نیست؛ برخلاف امارات. بنابراین در حال حاضر خروج از اوپک برایش چندان منطقی به نظر نمیرسد. البته شاید در آینده به چنین موضوعی فکر کنند.»
او در ادامه میافزاید: «تا زمانی که نفت عراق گرفتار این وضعیت (عدم امکان ذخیرهسازی و افزایش تولید) باشد، تفاوت زیادی با سایر کشورها ندارد. صادرات نفت همه کشورهای منطقه تحت تأثیر تنشها در خاورمیانه قرار گرفته، هرچند امارات و بهویژه عربستان سعودی کمتر آسیب دیدهاند، چون تا حدی میتوانند تنگه هرمز را دور بزنند.»
با این حال بار دیگر تأکید میکند که عراق پتانسیل خوبی برای افزایش تولید دارد و تصریح میکند: «در بلندمدت، ظرفیت تولید نفت عراق، پتانسیل خوبی برای افزایش دارد و این کشور واقعاً میتواند به رقیبی جدی برای سایر کشورهای منطقه تبدیل شود.»
پیامدهای خروج احتمالی عراق از اوپک
بنابراین اگر عراق در آینده و به دور از تنشها، بتواند تولید خود را افزایش دهد، ممکن است برنامه خروج از اوپک را در دستور کار قرار دهد. اگر چنین شود، چه اتفاقی برای سایر اعضا رخ میدهد؟ فلکشاهی توضیح میدهد: «اگر عراق از اوپک خارج شود، پیامدهای بسیار بزرگی خواهد داشت، چون این کشور دومین عضو بزرگ اوپک است. این یعنی در زمان بحرانها، بازار نفت با نوسانات بیشتری روبهرو خواهد شد، چون دیگر واکنش هماهنگشدهای وجود نخواهد داشت. همچنین این موضوع ضربه جدیای به عربستان سعودی خواهد بود، چون عربستان تصمیمگیرنده اصلی در داخل اوپک محسوب میشود. قیمتها هم احتمالاً کاهش پیدا میکنند، چون بازار انتظار خواهد داشت عراق تولید خود را افزایش دهد.»
او ادامه میدهد: «البته باز هم باید گفت که ظرفیت تولید عراق در مقایسه با سطح تولیدش پیش از جنگ، آنقدر هم بالاتر نیست؛ برخلاف امارات. اما عراق پتانسیل بسیار قویای در بخش بالادستی نفت دارد و اگر بتواند سرمایهگذاری خارجی قابلتوجهی جذب کند، میتواند خیلی سریع تولید نفت خود را افزایش دهد.»
عراق، اصلیترین رقیب نفتی ایران
رئیس گروه تحلیل دادههای نفت خام در موسسه کپلر درباره رقابت ایران و عراق بر سر گرفتن سهم بیشتر از بازار نیز به نکته مهمی اشاره میکند: «از آنجا که نفت ایران تحت تحریم است، دیگر واقعاً نمیتوان گفت این دو کشور رقیب مستقیم یکدیگر هستند. نفت ایران عمدتاً توسط پالایشگاههای مستقل کوچک چین (تیپاتها) خریداری میشود، درحالیکه عراق نفت خود را به مشتریان متنوعتری میفروشد. با این حال، با توجه به اینکه روند ظرفیت تولید نفت ایران نزولی است و در مقابل ظرفیت تولید عراق رو به افزایش است، و همچنین با توجه به شباهت نفتی که این دو کشور عرضه میکنند، طبیعتاً عراق در بلندمدت رقیب ایران در بازار نفت محسوب میشود. اما اگر نفت ایران از تحریم خارج شود، دو کشور برای بازارهای مشابه با یکدیگر رقابت خواهند کرد، همانگونه که عراق تا حدی بخشی از سهم سنتی بازار ایران را تصاحب کرده است.»
۳
جدول قطعی برق امروز شنبه ۲۰ تیر ۱۴۰۵
(۲۱ نظر)
