۶
plusresetminus
تاریخ انتشارسه شنبه ۲۹ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۱:۱۳
کد مطلب : ۱۸۳۲۶۹
«نفت ما» پشت‌پرده معافیت‌های نفتی مسکو را در گفت‌وگو با محمود خاقانی بررسی کرد؛

قمار آمریکا روی چین و روسیه جواب داد؟

سارا کیادربندسری/ نفت ما
محمود خاقانی، کارشناس حوزه انرژی در گفت‌وگو با نفت ما می‌گوید از آنجا که آمریکا در ملاقات‌ها و تعاملاتش با چین دست خالی بازگشته است؛ به نظر می‌رسد آنچه در شرایط فعلی از سوی ترامپ در قالب رجزخوانی و موضع‌گیری‌های تند دیده می‌شود، بیش از هر چیز متوجه چین و روسیه است. او تأکید می‌کند سیاست ترامپ در جنگ با ایران، این بود که با یک تیر، دو نشان بزند؛ از یک طرف روسیه را از ایران جدا کند و از طرف دیگر، میان چین و روسیه اختلاف بیندازد، اما روسیه و چین خود را در موضع بالا می‌بینند و دلیلی نمی‌بینند که به آمریکا امتیاز بدهند.
قمار آمریکا روی چین و روسیه جواب داد؟
به گزارش «نفت ما»، در بحبوحه تنش‌ها و درگیری‌های نظامی میان آمریکا و اسرائیل با ایران و در شرایطی که نگرانی‌ها درباره بسته شدن تنگه هرمز و بروز بحران در بازار جهانی انرژی افزایش یافته بود، آمریکا تصمیم گرفت برای مدیریت کمبود احتمالی نفت، معافیت تحریم‌های نفتی روسیه را تمدید کند. در چنین شرایطی، واشنگتن به برخی کشورها از جمله هند اجازه خرید نفت از روسیه را داد.
روز شنبه، خبری مبنی بر عدم تمدید معافیت تحریمی روسیه منتشر شد؛ اقدامی که می‌توانست بازار نفت را دچار نوسان کند، اما ترامپ بار دیگر هم این معافیت را تمدید کرد.
در چنین شرایطی این پرسش مطرح می‌شود که تمدید مداوم معافیت نفتی روسیه، ممکن است هدفی فراتر از کنترل قیمت نفت داشته باشد؟ و آیا در پشت پرده روابط واشنگتن و مسکو، معادلات دیگری جریان دارد؟

روایتی از از یک سناریوی قدیمی

محمود خاقانی، کارشناس حوزه انرژی، در گفت‌وگو با «نفت‌ما» درباره این‌که چگونه با وجود رقابت میان روسیه و آمریکا، تمدید معافیت نفتی روسیه رخ داد، گفت: بعضی از نظریه‌هایی که از گذشته توسط برخی افراد در داخل مطرح می‌شد، حتی از ابتدای جنگ اوکراین و در طول جنگ نیز دوباره تکرار شد این بود که به احتمال زیاد، آمریکا و روسیه بر سر اوکراین و ایران به یک معامله می‌رسند؛ به این معنا که آمریکا به روسیه بگوید اوکراین برای تو، و در مقابل، ایران را من در اختیار بگیرم.
به گفته او، اگر چنین سناریویی در دهه ۱۹۷۰ میلادی مطرح می‌شد، شاید امکان تحقق بیشتری داشت، زیرا در آن دوران، جهان عملاً تحت سیطره دو ابرقدرت اصلی یعنی آمریکا و شوروی سابق بود و این دو قدرت در برخی مواقع با یکدیگر معامله و توافق می‌کردند.
خاقانی در ادامه با اشاره به تجربه تاریخی دوران جنگ سرد گفت: در همان دهه، هنری کیسینجر طرحی را با عنوان «دتانت» یا تنش‌زدایی طراحی کرد. در نتیجه این رویکرد، در سال ۱۹۷۱ ابتدا آمریکایی‌ها به چین رفتند و میان ریچارد نیکسون، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، و مائو توافقاتی صورت گرفت. بر اساس این توافق، آمریکا پذیرفت که «چین واحد» را به رسمیت بشناسد. سپس برنامه‌ریزی شد که در سازمان ملل نیز جمهوری خلق چین در شورای امنیت جایگزین تایوان شود؛ چراکه تا آن زمان تایوان نمایندگی چین را در این شورا برعهده داشت. به گفته خاقانی، نیکسون و مائو در همان زمان درباره به رسمیت شناختن اصل چین واحد نیز به تفاهم رسیدند.
او دلیل این تحول را شکاف ایدئولوژیک میان کمونیسم چینی و کمونیسم شوروی سابق عنوان کرد.

 هدف واقعی آمریکا، چین و روسیه‌اند؟

این کارشناس حوزه انرژی افزود: پس از آن، نیکسون به مسکو رفت و با رهبران شوروی دیدار کرد و در آنجا توافق مشهور «سالت ۱» برای کنترل سلاح‌های هسته‌ای به امضا رسید. این توافق، به‌نوعی پایه‌ای برای مدیریت رقابت هسته‌ای دو طرف بود و تقریبا تا دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ اعتبار و اثرگذاری خود را حفظ کرد.
او ادامه داد: سیاست ترامپ در این جنگ این بود که با یک تیر، دو نشان بزند؛ از یک طرف روسیه را از ایران جدا کند و از طرف دیگر، میان چین و روسیه اختلاف بیندازد. در این چارچوب، تصور بر این بود که می‌توان با دادن امتیازها و حتی کمک‌های مالی قابل توجه به روسیه، این کشور را به سمت نوعی فاصله‌گذاری با تهران و حتی پکن سوق داد. اما به اعتقاد من، ترامپ در این مسیر اروپا را از دست داد و در ملاقات‌ها و تعاملاتش با چین نیز دست خالی بازگشت.
خاقانی تصریح کرد: به نظر می‌رسد آنچه این روزها از سوی ترامپ در قالب رجزخوانی و موضع‌گیری‌های تند دیده می‌شود، بیش از هر چیز متوجه چین و روسیه است. 

آیا معافیت روسیه به سرنوشت چابهار و عراق دچار می‌شود؟

وی در پاسخ به این پرسش که آیا این معافیت نیز مانند ماجرای هند در چابهار یا معافیت گازی عراق که بارها تمدید شد، ممکن است به تمدیدهای مکرر بینجامد، گفت: «چنین احتمالی وجود دارد، هرچند در شرایط فعلی پیش‌بینی دقیق بسیار دشوار است».
به گفته او، آمریکا با توجه به ماهیت ایدئولوژیک دولت خود، در پی نوعی تسلط و برتری‌جویی در نظام بین‌الملل است و حتی گاهی نظریه‌های آخرالزمانی نیز در برخی تحلیل‌ها مطرح می‌شود؛ به این معنا که یک ابرقدرت خود را فراتر از دیگران می‌بیند و تلاش می‌کند جایگاه مسلط خود را حفظ کند. در چنین شرایطی، قدرت‌های بزرگ یا باید با سایر کشورها مراوده و تعامل برقرار کنند، یا اینکه جهان ممکن است به سمت جنگ جهانی حرکت کند؛ همان‌گونه که اکنون می‌توان گفت وارد نوعی جنگ جهانی اقتصادی شده‌ایم. همین موضوع که اگر ترامپ دست از تمدید معافیت نفتی روسیه بردارد، می‌تواند به افزایش قیمت نفت در اروپا، آسیا و آفریقا منجر شود و اگر تهدیدهایی که درباره ایران مطرح می‌شود نیز به مرحله اجرا برسد، این احتمال وجود دارد که قیمت نفت حتی به حدود ۲۰۰ دلار در هر بشکه برسد.

پشت پرده روابط واشنگتن و مسکو چه می‌گذرد؟

وی درباره پشت‌پرده روابط و لابی‌های میان روسیه و آمریکا گفت: در دوران جنگ تحمیلی هشت‌ساله علیه ایران، شوروی سابق، آمریکا، انگلیس و برخی کشورهای دیگر با وجود رقابت‌هایی که با یکدیگر داشتند به دنبال تجزیه ایران بودند. این تجربه نشان می‌دهد کشورهایی که در ظاهر رقیب هستند، در مقاطعی می‌توانند به دوست تبدیل شوند و در نهایت این منافع ملی کشورهاست که تعیین می‌کند چه زمانی رقابت یا همکاری شکل بگیرد.
به گفته او، در سیاست بین‌الملل همواره این احتمال وجود دارد که شرایطی ایجاد شود که حتی کشورهایی که امروز در رقابت با یکدیگر قرار دارند، به سمت همکاری حرکت کنند؛ همان‌طور که ممکن است آمریکا با وجود رقابت‌های جدی با چین، در شرایطی به سمت نوعی همکاری یا تعامل با این کشور حرکت کند. با این حال باید توجه داشت که در حال حاضر مشکل اصلی ما بیش از هر چیز در داخل کشور قرار دارد.
این کارشناس حوزه انرژی ادامه داد: روسیه اکنون در جنگ اوکراین خود را در موقعیت دست بالا می‌بیند و در چنین شرایطی احساس نیازی به دادن امتیاز ندارد. چین نیز در وضعیت مشابهی درباره تایوان قرار دارد و در حال حاضر ضرورتی برای امتیازدهی احساس نمی‌کند.
او افزود: در مقابل، به نظر می‌رسد ترامپ در شرایطی بحرانی قرار گرفته و احتمال دارد دست به اقداماتی غیرمنتظره بزند. با این حال، درباره این‌که آیا رقابت میان چین و روسیه ممکن است به دوستی نزدیک با آمریکا تبدیل شود یا نه، باید منتظر نتیجه سفر پوتین به پکن ماند چرا که پس از روشن شدن نتایج این سفر می‌توان دقیق‌تر درباره این موضوع اظهار نظر کرد.
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما
کد امنيتی