۵
plusresetminus
تاریخ انتشارپنجشنبه ۴ تير ۱۴۰۵ - ۱۴:۳۲
کد مطلب : ۱۸۵۹۰۸
سه ریسکی که می‌توانند معادلات بازار نفت را دوباره بر هم بزنند

پارادوکس نفت پس از بحران تنگه هرمز / خطر هنوز در کمین بازار نفت

شکوفه حبیب‌زاده / نفت ما
بازار جهانی نفت تنها چند روز پس از فروکش کردن تنش‌های نظامی در خلیج فارس، بخش عمده جهش قیمتی ناشی از جنگ را کنار گذاشته است. نفت برنت که در اوج بحران به آستانه ۱۰۰ دلار نزدیک شده بود، اکنون بار دیگر به محدوده پیش از آغاز درگیری‌ها بازگشته و بسیاری از معامله‌گران از پایان شوک نفتی سخن می‌گویند. با این حال، پارادوکس جدید بازار نفت از همین نقطه آغاز می‌شود؛ قیمت‌ها به سطح قبل از جنگ بازگشته‌اند، اما بسیاری از ریسک‌هایی که موجب جهش قیمت‌ها شدند، همچنان پابرجا هستند.
پارادوکس نفت پس از بحران تنگه هرمز / خطر هنوز در کمین بازار نفت
به گزارش «نفت ما»، بررسی گزارش‌های رسانه‌های بین‌المللی، بانک‌های سرمایه‌گذاری و اندیشکده‌های انرژی نشان می‌دهد که پاسخ به این پرسش که آیا جهان وارد دوره‌ای جدید از نفت ارزان شده، چندان ساده نیست. اگرچه خطر فوری اختلال عرضه کاهش یافته، اما معادلات ژئوپلیتیکی و تجاری بازار نفت هنوز به ثبات نرسیده است.
 
خوش‌بینی برخی اندیشکده‌های انرژی درباره آینده بازار نفت
 
در طول بحران اخیر، بزرگ‌ترین نگرانی معامله‌گران احتمال بسته شدن طولانی‌مدت تنگه هرمز بود؛ آبراهی که حدود ۲۰ درصد تجارت دریایی نفت جهان از آن عبور می‌کند. اندیشکده انرژی «وود مکنزی» هشدار داده بود که انسداد کامل این مسیر می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های عرضه انرژی طی چند دهه اخیر را رقم بزند. همین نگرانی موجب شد معامله‌گران ریسک ژئوپلیتیکی قابل توجهی را به قیمت نفت اضافه کنند.
اما با برقراری آتش‌بس و بازگشت تدریجی تردد نفتکش‌ها، بخش عمده این ریسک از میان رفت. گزارش‌های رویترز نشان می‌دهد حجم عبور نفت از تنگه هرمز ظرف چند روز به سطوح نزدیک به شرایط عادی بازگشته و نفتکش‌هایی که در دوران بحران متوقف شده بودند، بار دیگر فعالیت خود را از سر گرفته‌اند. نتیجه این تحولات، حذف سریع بخش عمده پریمیوم جنگ از بازار و بازگشت قیمت‌ها به محدوده پیش از درگیری‌ها بود.
در نگاه نخست، این تحولات می‌تواند نشانه‌ای از ورود بازار به فاز نزولی باشد. تحلیلگران بانک سرمایه‌گذاری «مک‌کواری» نیز تا حدی از این سناریو حمایت می‌کنند. آنها پیش‌بینی کرده‌اند که میانگین قیمت نفت برنت در فصل سوم سال ممکن است در محدوده ۶۵ تا ۷۰ دلار قرار گیرد. از نگاه این بانک، بازگشت صادرات کشورهای خلیج فارس، رشد نه‌چندان پرقدرت اقتصاد چین و نگرانی‌ها درباره کند شدن اقتصاد جهانی، مجموعه‌ای از عوامل کاهشی را پیش روی بازار قرار داده است.
نشانه‌های معاملاتی نیز تا حدودی این دیدگاه را تأیید می‌کند. بازگشت محموله‌های معطل‌مانده در دریا، افزایش عرضه از سوی تولیدکنندگان خاورمیانه و کاهش نگرانی‌ها درباره کمبود فوری عرضه، حتی نشانه‌هایی از مازاد عرضه کوتاه‌مدت را در بازار پدید آورده است.
 
بازار خطر ژئوپلیتیک را دست‌کم گرفته است؟
 
با این حال، همه تحلیلگران چنین خوش‌بین نیستند. اندیشکده «مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا»(CSIS) معتقد است بازار نفت بار دیگر خطرات ژئوپلیتیکی را دست‌کم گرفته است. از نگاه این مؤسسه، کاهش سریع قیمت‌ها بیش از آنکه ناشی از تغییر بنیادین در عرضه و تقاضا باشد، بر این فرض استوار است که بحران اخیر در خلیج فارس تکرار نخواهد شد؛ فرضی که هنوز اثبات نشده است.
اندیشکده «بروکینگز» نیز هشدار می‌دهد که بازگشت کامل بازار به شرایط عادی فرآیندی زمان‌بر خواهد بود. حتی اگر مسیرهای کشتیرانی باز بمانند، هزینه‌های بیمه، ریسک‌های امنیتی و رفتار محتاطانه شرکت‌های حمل‌ونقل می‌تواند برای ماه‌ها ادامه یابد. به بیان دیگر، پایان درگیری نظامی الزاماً به معنای بازگشت فوری بازار به شرایط پیش از بحران نیست.

اثر بازگشت بشکه‌های ایرانی به بازار روی قیمت نفت
 
بسیاری از تحلیلگران معتقدند سقوط اخیر قیمت نفت صرفاً نتیجه بازگشایی تنگه هرمز نیست و چشم‌انداز افزایش صادرات نفت ایران نیز در تصمیم معامله‌گران نقش داشته است. این در حالی است که اوپک‌پلاس نیز بخشی از محدودیت‌های تولید خود را کاهش داده و برخی اعضای این ائتلاف در حال افزایش عرضه هستند.
با این حال، اثر اصلی بازگشت بشکه‌های ایرانی احتمالاً نه در بازار جهانی، بلکه در بازار آسیا ظاهر خواهد شد. چین همچنان بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران به شمار می‌رود و روسیه نیز طی سال‌های تحریم، سهم قابل توجهی از این بازار را در اختیار گرفته است. اکنون با افزایش دسترسی ایران به بازار، رقابت میان دو صادرکننده تحریمی برای جذب پالایشگاه‌های چینی می‌تواند وارد مرحله‌ای تازه شود.
در واقع، آنچه بیش از افزایش حجم عرضه جهانی اهمیت دارد، رقابت بر سر تخفیف‌ها در بازار چین است. اگر ایران برای بازپس‌گیری سهم از دست‌رفته خود تخفیف‌های بیشتری ارائه دهد، روسیه نیز برای حفظ موقعیت خود ناچار به کاهش قیمت خواهد شد؛ رقابتی که می‌تواند فشار نزولی مضاعفی بر بازار نفت وارد کند.
 
سه ریسک همچنان بر فراز بازار نفت
 
با وجود افت اخیر قیمت‌ها، هنوز نمی‌توان از آغاز یک دوره پایدار نفت ارزان سخن گفت. دست‌کم سه ریسک اصلی همچنان بر فراز بازار نفت سایه انداخته است؛ نخست، احتمال بازگشت تنش‌های نظامی در خلیج فارس که می‌تواند بار دیگر ریسک ژئوپلیتیکی را به قیمت‌ها بازگرداند. دوم، کاهش سطح ذخایر تجاری و استراتژیک در بسیاری از کشورها که حساسیت بازار را نسبت به هر اختلال جدید در عرضه افزایش داده است. و سوم، برنامه احتمالی دولت‌ها و شرکت‌ها برای بازسازی ذخایر مصرف‌شده در دوران بحران که خود می‌تواند به افزایش تقاضا منجر شود.
برآیند این عوامل نشان می‌دهد افت اخیر قیمت نفت بیش از آنکه نشانه آغاز یک روند نزولی بلندمدت باشد، حاصل حذف پریمیوم جنگ از بازار است. در واقع، بازار نفت از شوک فوری جنگ عبور کرده، اما هنوز وارد مرحله ثبات نشده است. آینده قیمت‌ها همچنان به معادله‌ای سه‌ضلعی گره خورده؛ ژئوپلیتیک خلیج فارس، سیاست‌های اوپک‌پلاس و رقابت فزاینده ایران و روسیه در بازار آسیا.
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما
کد امنيتی