۸
plusresetminus
تاریخ انتشارشنبه ۱۳ تير ۱۴۰۵ - ۱۲:۰۸
کد مطلب : ۱۸۶۳۲۳
افزایش سودآوری گازطبیعی و ال‌ان‌جی، استراتژی شرکت‌های بزرگ انرژی را تغییر داد؛

غول‌های نفتی، ترمز سرمایه‌گذاری سبز را کشیدند؟

سارا کیادربندسری/ نفت ما
غول‌های نفتی که در یک دهه گذشته میلیاردها دلار در مسیر گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر سرمایه‌گذاری کرده بودند، اکنون در حال بازنگری جدی در استراتژی‌های خود هستند و بار دیگر نفت، گاز طبیعی و به‌ویژه ال‌ان‌جی را در اولویت قرار داده‌اند. افزایش سودآوری پروژه‌های نفت و گاز پس از بحران انرژی اروپا، جنگ روسیه و اوکراین و تنش‌های ژئوپلیتیکی از جمله عواملی است که به تغییر مسیر شرکت‌های بزرگ نفتی منجر شده است. در همین حال، رسانه‌هایی مانند فوربس و فایننشال تایمز معتقدند سرمایه‌گذاران از شرکت‌های نفتی انتظار دارند سود نقدی، بازخرید سهام و بازدهی بالا ارائه دهند، نه اینکه شبیه شرکت‌های برق با حاشیه سود پایین فعالیت کنند. به همین دلیل، مدیران شل، بی‌پی و اکوئینور تحت فشار بودند تا سرمایه را به پروژه‌هایی منتقل کنند که سودآوری سریع‌تر و بیشتری دارند.
غول‌های نفتی، ترمز سرمایه‌گذاری سبز را کشیدند؟
به گزارش «نفت ما»، غول‌های نفتی که در سال‌های اخیر بر توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر تمرکز کرده بودند، اکنون بار دیگر سرمایه‌گذاری در نفت، گاز طبیعی و ال‌ان‌جی را در اولویت قرار داده‌اند. این تغییر استراتژی در پی جنگ روسیه و اوکراین، تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و افزایش سودآوری پروژه‌های نفت و به‌ویژه ال‌ان‌جی رخ داده است؛ به‌گونه‌ای که بازده این پروژه‌ها به‌مراتب بالاتر از بسیاری از پروژه‌های بادی و خورشیدی ارزیابی می‌شود.
به طورکلی، غول‌های نفتی سه دوره زمانی را در ورود به حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر پشت سر گذاشته‌اند که نخستین دوره آن از دهه ۱۹۸۰ تا سال ۲۰۰۹ بود. « بی‌پی» از دهه ۱۹۸۰ وارد صنعت خورشیدی شد و در سال ۱۹۹۷ سرمایه‌گذاری خود را در انرژی خورشیدی به‌طور چشمگیری افزایش داد. «شل» نیز از دهه ۱۹۸۰ در پروژه‌های خورشیدی حضور داشت و در سال ۱۹۹۷ متعهد شد طی پنج سال، ۵۰۰ میلیون دلار در انرژی‌های تجدیدپذیر سرمایه‌گذاری کند.

ردپای قیمت نفت در چرخش استراتژی غول‌های انرژی

اما طولی نکشید که که بسیاری از این سرمایه‌گذاری‌ها به دنبال افزایش قیمت نفت در اواخر دهه 2000، متوقف یا واگذار شدند. شل در سال ۲۰۰۹ بخش عمده فعالیت‌های خورشیدی و بادی خود را واگذار کرد و بی‌پی نیز چند سال بعد کسب‌وکار خورشیدی خود را تعطیل کرد.
تا آنکه بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، به دنبال افت قیمت نفت، غول‌های نفتی به سمت تنوع‌بخشی به سبد انرژی خود حرکت کردند. برای مثال، شل در سال ۲۰۱۶ واحد «نیو انرژی» را تأسیس کرد، توتال سرمایه‌گذاری‌های بزرگی در برق، ذخیره‌سازی انرژی و خورشیدی انجام داد و« انی» و «اکوینور» نیز به توسعه پروژه‌های بادی و خورشیدی پرداختند.

دوران طلایی سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر

اما جهش بزرگ پس از سال ۲۰۲۰ رخ داد؛ زمانی که به دنبال توافق‌های اقلیمی، فشار سرمایه‌گذاران و اعلام اهداف خالص انتشار صفر، شرکت‌های اروپایی برنامه‌های بلندپروازانه‌ خود را اعلام کردند. در همان سال، «بی‌پی» اعلام کرد که تولید نفت و گاز خود را تا سال ۲۰۳۰ کاهش داده و میلیاردها دلار به انرژی‌های تجدیدپذیر اختصاص می‌دهد.«شل» نیز به گسترش سرمایه‌گذاری در برق، شبکه شارژ خودروهای برقی، باد فراساحلی و هیدروژن پرداخت و«توتال انرژیز» نیز با تغییر نام خود از «توتال» به  «توتال انرژی»، راهبرد تبدیل شدن به یک شرکت چندانرژی را دنبال کرد و به بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار تجدیدپذیر در میان سوپرمیجرها تبدیل شد.
در همین دوره، «توتال انرژیز» برخلاف بسیاری از رقبای خود، علاوه بر توسعه نفت و LNG، سرمایه‌گذاری در برق و انرژی‌های تجدیدپذیر را نیز ادامه داد که همچنان بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار حوزه تجدیدپذیر در میان سوپرمیجرهای نفتی به شمار می‌رود.
البته باید توجه داشت که این تغییر مسیر بیش از همه در میان غول‌های نفتی اروپایی مانند «بی‌پی»، «شل»، «توتال انرژی» و «اکوینور» رخ داد. در مقابل، شرکت‌های آمریکایی مانند «اکسون موبیل» و «شورون» هیچ‌گاه به اندازه رقبای اروپایی وارد سرمایه‌گذاری گسترده در برق بادی و خورشیدی نشدند و از ابتدا تمرکز خود را بر توسعه میادین نفت و گاز، تجارت LNG و فناوری‌هایی مانند جذب و ذخیره کربن  حفظ کردند.

ماجرا تغییر مسیر غول‌های نفتی در 2023 چه بود؟

از سال ۲۰۲۳ به بعد، با افزایش نرخ بهره، رشد هزینه پروژه‌های بادی فراساحلی، بحران انرژی ناشی از جنگ اوکراین و سودآوری بالای نفت و LNG، بسیاری از این شرکت‌ها برنامه‌های خود را تعدیل کردند.
«بی‌پی»سرعت توسعه تجدیدپذیرها را کاهش داد و حالا بلومبرگ به نقل از یک منبع آگاه گفته است که شرکت شل، در حال آماده‌سازی برای فروش مجموعه‌ای از مزارع بادی فراساحلی خود است که ارزش آنها می‌تواند بیش از یک میلیارد دلار باشد.بر اساس این گزارش، شل از بانک‌های سرمایه‌گذاری «روتشیلد اند کو» و «پی‌جی‌تی پارتنرز» به‌عنوان مشاور برای مدیریت فرآیند فروش استفاده کرده است و انتظار می‌رود این واگذاری در سال ۲۰۲۷ انجام شود. در واقع این شرکت در تلاش است سرمایه‌گذاری در پروژه‌های کم‌کربن را محدود کرده و تمرکز خود را بر تجارت گاز طبیعی مایع (LNG) و فعالیت‌های بالادستی نفت و گاز افزایش دهد.
اما ماجرا تنها به این دو شرکت محدود نشد. دو غول نفتی دیگر، «بی‌پی» و«اکوینور» نیز به این ماجرا پیوسته و اهداف توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر خود را تعدیل کردند.

دلیل کوچ سرمایه غول‌های نفتی چیست؟

پس از بحران انرژی اروپا و افزایش قیمت نفت و گاز، بازده پروژه‌های نفت و به‌ویژه LNG به‌مراتب بالاتر از بسیاری از پروژه‌های بادی و خورشیدی شد. تحلیلگران دراین باره می‌گویند هیئت‌مدیره شرکت‌های نفتی موظف‌اند سرمایه را به بخشی اختصاص دهند که بازده بیشتری برای سهامداران ایجاد کند بنابراین بخشی از سرمایه از پروژه‌های تجدیدپذیر به نفت و گاز بازگشت.
رسانه‌هایی مانند فوربز و فایننشال تایمز معتقدند سرمایه‌گذاران از شرکت‌های نفتی انتظار دارند سود نقدی، بازخرید سهام و بازده بالا ارائه دهند، نه اینکه شبیه شرکت‌های برق با حاشیه سود پایین فعالیت کنند. به همین دلیل، مدیران شل، بی‌پی و اکوئینور تحت فشار بودند تا سرمایه را به پروژه‌هایی منتقل کنند که سودآوری سریع‌تر و بیشتری دارند.
از طرفی نیاز پروژه‌های بادی فراساحلی به سرمایه اولیه قابل توجه در کنار افزایش نرخ بهره، هزینه تأمین مالی این پروژه‌ها را بالا برده و رشد قیمت تجهیزات نیز هزینه ساخت را افزایش داده است که نتیجه آن کاهش نرخ بازده این پروژه‌ها و جذابیت اقتصادی آنها است.

حضور پررنگ چین در بازار تجهیزات پاک

البته رشد سریع شرکت‌های چینی در تولید پنل‌های خورشیدی، باتری و تجهیزات انرژی پاک نیز رقابت در بازار برق تجدیدپذیر را به شدت افزایش داده است. در چنین شرایطی، بسیاری از غول‌های نفتی به این جمع‌بندی رسیده‌اند که مزیت رقابتی آنها نه در رقابت مستقیم با توسعه‌دهندگان تخصصی انرژی‌های تجدیدپذیر، بلکه در حوزه‌هایی مانند نفت، گاز، LNG و فناوری‌های کاهش انتشار کربن است.
به گفته فوربز غول‌های نفتی از انرژی‌های تجدیدپذیر ناامید نشده‌اند، بلکه پروژه‌هایی را انتخاب می‌کنند که بازده مالی قابل‌قبول داشته باشند. وود مکنزی نیز این روند را یک «تغییر ساختاری» در استراتژی شرکت‌های بزرگ می‌داند.
تحلیل اس‌اندپی گلوبال نیز آن است که کاهش حدود ۲۳ درصدی سرمایه‌گذاری ارگانیک شرکت‌های بزرگ نفتی در پروژه‌های کم‌کربن، نشانه حرکت به سمت سرمایه‌گذاری‌هایی با بازده بالاتر است.

عقب نشینی آرام از انرژی‌های تجدیدپذیر

با این حال، نهادهای بین‌المللی از جمله آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) تأکید می‌کنند که سرمایه‌گذاری جهانی در انرژی‌های پاک همچنان در حال افزایش است و اکنون از سرمایه‌گذاری در سوخت‌های فسیلی پیشی گرفته است اما با این تفاوت که بخش عمده این سرمایه‌گذاری اکنون توسط شرکت‌های برق، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و توسعه‌دهندگان تخصصی انجام می‌شود، نه لزوماً توسط غول‌های نفتی.
در واقع، اتفاقات امروز، توقف گذارانرژی نیست بلکه تغییر نقش بازیگران آن است. در سال‌های گذشته انتظار می‌رفت غول‌های نفتی موتور محرک توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر باشند اما این نقش امروز بر عهده شرکت‌های تخصصی برق، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و توسعه‌دهندگان پروژه‌های انرژی پاک قرار گرفته است. غول‌های نفتی نیز ترجیح می‌دهند سرمایه خود را جایی ببرند که مزیت رقابتی بیشتر و بازدهی اقتصادی بالاتری به همراه داشته باشد.
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما
کد امنيتی