سقوط آزاد قیمت نفت پس از فروکش کردن تنشهای نظامی در خلیج فارس، این تصور را به ایجاد کرد که بازار جهانی انرژی بار دیگر به شرایط عادی بازگشته است، اما بررسی گزارشهای رویترز، آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) و مؤسسات رهگیری نفتکشها از جمله کپلر و ورتسکا، روایت متفاوتی را به نمایش میگذارد. از نگاه آنها، آنچه امروز در بازار دیده میشود، بیش از آنکه نشانه پایان بحران باشد، نتیجه آزاد شدن محمولههای معوق، استفاده از ذخایر و کاهش موقت پرمیوم ریسک است، اما چشم بازار به نفتکشهایی دوخته است که پس از تخلیه محمولهها باید بازگردد و دوباره بارگیری کنند و همین موضوع نمایشگر وقوع فاز دوم افزایش قیمت نفت در آیندهای نه چندان دور است.
۲
تاریخ انتشاريکشنبه ۱۴ تير ۱۴۰۵ - ۱۳:۴۳
کد مطلب : ۱۸۶۴۸۳
ارزیابی مشترک رویترز، آژانس بینالمللی انرژی و مؤسسات رهگیری نفتکشها از پشتپرده آرامش بازار نفت؛
قیمت نفت در انتظار نفتکشهای خالی / آیا موج دوم گرانی انرژی در راه است؟
شکوفه حبیبزاده / نفت ما
تقابل آرامش در بازار کاغذی با نگرانی بازار فیزیکی نفت
بازار نفت همواره سریعتر از واقعیت واکنش نشان میدهد. با اعلام آتشبس و کاهش احتمال اختلال در تنگه هرمز، معاملهگران بازارهای آتی، بخش قابلتوجهی از ریسک ژئوپلیتیکی را از قیمت نفت حذف کردند و بهای برنت به سرعت کاهش یافت، اما تحلیلگران رویترز معتقدند این واکنش، بیش از آنکه بازتاب شرایط واقعی عرضه باشد، محصول رفتار بازارهای مالی است. به بیان دیگر، بازار کاغذی آرام شده، اما بازار فیزیکی هنوز در حال بازیابی خود است.
بازار فیزیکی نفت به متغیرهایی وابسته است که با چند روز یا حتی چند هفته تأخیر عمل میکنند؛ از بارگیری در پایانههای صادراتی گرفته تا بیمه، حملونقل دریایی، بازگشت نفتکشها و تحویل محموله به پالایشگاهها. بنابراین کاهش قیمت، الزاماً به معنای بازگشت جریان عرضه به وضعیت پیش از بحران نیست.
چرا نفتکشهای خالی از قیمت نفت مهمتر شدهاند؟
شاید مهمترین نکتهای که در تحلیلهای اخیر رویترز و مؤسسات رهگیری نفتکشها دیده میشود، توجه به «نفتکشهای خالی» است؛ کشتیهایی که بدون محموله وارد خلیج فارس میشوند تا در روزهای آینده نفت بارگیری کنند. از نگاه تحلیلگران، این نفتکشها شاخصی پیشنگر برای سنجش عرضه آینده هستند. اگر تعداد آنها افزایش یابد، به این معناست که شرکتهای کشتیرانی به عادی شدن صادرات اعتماد کردهاند و جریان عرضه در هفتههای آینده تقویت خواهد شد، اما اگر ورود این کشتیها کند شود یا دوباره کاهش یابد، بازار باید خود را برای محدودیت عرضه در آینده آماده کند. به همین دلیل، رویترز معتقد است امروز شمار نفتکشهای خالی ورودی به خلیج فارس، از نوسانات روزانه قیمت نفت، تصویر دقیقتری از آینده بازار ارائه میدهد.
ذخایر نفتی آب رفت
موضوع دیگری که در گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی و اداره اطلاعات انرژی آمریکا مورد توجه قرار گرفته، روند کاهش ذخایر نفت است. در هفتههای بحران، بخشی از کمبود عرضه با آزاد شدن نفت ذخیرهشده در مخازن تجاری و راهبردی جبران شد و تولیدکنندگان نیز از ظرفیتهای آماده خود استفاده کردند. اما این راهکار، دائمی نیست.
پس از مصرف این ذخایر، کشورها و پالایشگاهها ناچار خواهند بود برای بازسازی موجودی انبارهای خود وارد بازار شوند. همین موضوع میتواند موج تازهای از تقاضا ایجاد کند؛ آن هم در شرایطی که نفتکشها باید دوباره به خلیجفارس بازگردند، بارگیری انجام دهند و چرخه صادرات به وضعیت عادی برسد. اگر این چرخه با تأخیر یا اختلال همراه باشد، فشار بر عرضه دوباره افزایش خواهد یافت.
دو ناجی احتمالی بازار نفت
برخی تحلیلگران معتقدند ظرفیت مازاد تولید عربستان و افزایش صادرات امارات، همراه با سیاست جدید ابوظبی برای توسعه ظرفیت تولید، میتواند از جهش دوباره قیمتها جلوگیری کند. با این حال، مؤسساتی مانند «اساندپی گلوبال کامودیتی اینسایتس» و «ریستاد انرژی» هشدار میدهند که ظرفیت تولید، تنها یکی از اجزای معادله است.
براساس تحلیلهای این دو کمپانی، اگر بیمه جنگی همچنان گران بماند، نرخ کرایه نفتکشها بالا باشد یا بازگشت ناوگان حملونقل به روال عادی زمانبر شود، افزایش تولید هم نمیتواند به سرعت به افزایش عرضه واقعی در بازار جهانی منجر شود. به همین دلیل، در ارزیابیهای جدید، لجستیک و حملونقل دریایی به اندازه ظرفیت تولید اهمیت پیدا کردهاند.
بازار LNG؛ شکنندهتر از نفت
این نگرانی تنها به بازار نفت محدود نیست. گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی و شرکت شل نشان میدهد بازار LNG همچنان حساستر از بازار نفت است. بخش قابلتوجهی از تجارت جهانی گاز طبیعی مایع از مسیر تنگه هرمز عبور میکند و هرگونه تأخیر در بازگشت کامل جریان حملونقل، میتواند قیمتهای LNG را سریعتر از نفت تحت تأثیر قرار دهد؛ بهویژه در شرایطی که بسیاری از کشورهای آسیایی پس از بحران اخیر در حال بازسازی ذخایر انرژی خود هستند.
افت اخیر قیمت نفت به معنای پایان بحران نیست
براساس تحلیلهای رسانههای تخصصی و مؤسسات رصد انرژی، نگاه تحلیلگران به امنیت انرژی تغییر کرده است. در گذشته تمرکز اصلی بر میزان تولید روزانه نفت بود، اما امروز شاخصهایی مانند تعداد نفتکشهای خالی ورودی به خلیجفارس، حجم محمولههای در انتظار بارگیری، سطح ذخایر تجاری، نرخ بیمه جنگی و هزینه حملونقل دریایی، به معیارهای مهمتری برای ارزیابی وضعیت بازار تبدیل شدهاند.
بر همین اساس، بسیاری از مؤسسات انرژی معتقدند افت اخیر قیمت نفت را نباید به معنای پایان بحران تعبیر کرد. آزمون اصلی بازار زمانی آغاز میشود که محمولههای فعلی تخلیه شوند، نفتکشها برای بارگیری مجدد بازگردند و کشورها بازسازی ذخایر خود را آغاز کنند. اگر در آن مقطع زنجیره عرضه همچنان با گرههای لجستیکی مواجه باشد، آرامش امروز بازار میتواند تنها وقفهای کوتاه پیش از دور تازهای از نوسانات قیمت انرژی باشد. شاید در عصر جدید ژئوپلیتیک انرژی، شاخص امنیت انرژی دیگر تعداد بشکههای تولیدشده نباشد، بلکه تعداد نفتکشهای خالی باشد که با اطمینان راهی خلیجفارس میشوند.
۴
جدول قطعی برق امروز شنبه ۲۰ تیر ۱۴۰۵
(۲۱ نظر)
