<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!-- generator="استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0" -->
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
    <channel>
        <title>نفت ما - آخرين عناوين تاریخ نفت :: نسخه کامل</title>
        <description><![CDATA[تهیه شده توسط  نفت ما]]></description>
        <link>https://www.naftema.com/history</link>
        <lastBuildDate>Tue, 26 May 2026 07:09:34 GMT</lastBuildDate>
        <generator>استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0</generator>
        <image>
            <url>https://www.naftema.com/skins/default/fa/normal/ch01_newsfeed_logo.gif</url>
            <title>نفت ما - آخرين عناوين تاریخ نفت :: نسخه کامل</title>
            <link>https://www.naftema.com/history</link>
            <width>100</width>
            <height>70</height>
            <description><![CDATA[تهیه شده توسط  نفت ما]]></description>
        </image>
        <language>fa</language>
        <copyright>نقل و نشر مطالب با ذکر نام  نفت ما آزاد است.</copyright>
        <pubDate>Tue, 26 May 2026 07:09:34 GMT</pubDate>
        <category>تاریخ نفت</category>
        <ttl>60</ttl>
        <atom:link href="https://www.naftema.com/rssci.uy2-s2tuu-5b1,ydk..l28la4.2a32s73.xml" rel="self" type="application/rss+xml" />
        <item>
            <title>۵ خرداد، آغاز عصر نفت در ایران</title>
            <link>https://www.naftema.com/news/183808/۵-خرداد-آغاز-عصر-نفت-ایران</link>
            <description><![CDATA[
پنجم خرداد ۱۲۸۷، تنها یک تاریخ در تقویم نیست، روزی است که ایران وارد عصری تازه&zwnj; شد؛ عصری که نفت، اقتصاد، سیاست، صنعت و حتی روابط بین&zwnj;الملل کشور را دگرگون کرد. در سحرگاه آن روز، فوران نفت از چاه شماره یک مسجدسلیمان در عمق کوه&zwnj;های زاگرس، نام ایران را برای همیشه در تاریخ صنعت انرژی جهان ثبت کرد؛ رخدادی که نه&zwnj;تنها نخستین کشف تجاری نفت در خاورمیانه بود، بلکه آغازگر تحولی عظیم در ساختار اقتصادی و سیاسی منطقه به شمار می&zwnj;رفت.
&nbsp; تا پیش از کشف نفت، اقتصاد ایران بیشتر بر کشاورزی و تجارت سنتی استوار بود و هنوز نشانی از صنعت مدرن در کشور دیده نمی&zwnj;شد. اما کشف نفت در جنوب ایران، به&zwnj;تدریج پای فناوری، سرمایه&zwnj;گذاری خارجی، زیرساخت&zwnj;های صنعتی و مفاهیم تازه&zwnj;ای مانند پالایشگاه، خطوط لوله و شهرهای صنعتی را به کشور باز کرد. در واقع، پنجم خرداد را می&zwnj;توان آغاز ورود ایران به جهان صنعت مدرن دانست.
داستان کشف نفت در ایران به سال ۱۹۰۱ بازمی&zwnj;گردد؛ زمانی که مظفرالدین&zwnj;شاه قاجار امتیاز گسترده&zwnj;ای را به ویلیام ناکس دارسی، سرمایه&zwnj;دار انگلیسی، واگذار کرد. طبق این قرارداد، که بعدها به &laquo;امتیاز دارسی&raquo; مشهور شد، حق اکتشاف، استخراج و فروش نفت در بخش بزرگی از خاک ایران به&zwnj;مدت ۶۰ سال در اختیار دارسی قرار گرفت و به این منظور جورج برنارد رینولدز را که تجربیاتی در زمینه حفاری نفت در مناطق نفت&zwnj;خیز سوماترا داشت، برای اکتشاف و استخراج نفت به استخدام خود درآورد.
رینولدز در پایان سال ۱۹۰۲ عملیات حفاری نخستین چاه را در چاه سرخ واقع در قصر شیرین و همچنین شاردین&zwnj; رامهرمز آغاز کرده و هم&zwnj;زمان مقدمات حفاری در منطقه نفتون مسجدسلیمان را فراهم کرد. پس از دو سال حفاری در شاردین، گروه رینولدز به این نتیجه رسیدند که در این نقطه نمی&zwnj;توانند به نفت برسند. سرانجام گروه حفاری منطقه مسجدسلیمان را برای ادامه فعالیت انتخاب کرد؛ منطقه&zwnj;ای که نشانه&zwnj;های طبیعی وجود نفت در آن دیده می&zwnj;شد.
در پایان آوریل، رینولدز تلگرافی از لندن دریافت کرد که به او دستور داده شده بود کار را متوقف و کارمندانش را مرخص&zwnj; کند و به&zwnj; کشور بازگردد. رینولدز به&zwnj;دلیل اعتقاد به وجود نفت در مسجدسلیمان، پس از بحث با ویلسون تصمیم گرفت به بهانه خوانانبودن متن تلگراف کار را تعطیل نکند و از قطعه&zwnj;قطعه&zwnj;کردن دکل&zwnj;ها خودداری&zwnj; کند تا نامه کتبی به آن&zwnj;ها ابلاغ شود، اما تا پیش از رسیدن ابلاغ کتبی از طرف شرکت نفتی برمه به رینولدز، پژواک مته حفاری بر قلب تاریخ نشست و اوایل صبح روز ۲۶ مه ۱۹۰۸/ ۵ خرداد ۱۲۸۷، چاه شماره یک مسجدسلیمان با فوران ۱۵ متری در عمق ۳۶۰ متری به نفت رسید و یکی از اتفاق&zwnj;های بزرگ تاریخ معاصر به وقوع پیوست.
ماده سیاه&zwnj;رنگی که لقب طلای سیاه را به خود گرفت، نه&zwnj;تنها با گذشت سالیان سال و عبور از مراحل گذار تاریخی و تحولاتی که بر ایران و منطقه خاورمیانه گذشت هرگز ارزش خود را&nbsp;ذره&zwnj;ای&nbsp;از دست نداد و از تأثیر آن بر تحولات جوامع درگیر کاسته نشد، بلکه خود قطار توسعه و پیشرفت ایران را که سالیانی چند در خواب عمیقی فرو رفته بود، به&zwnj;سرعت به حرکت درآورد و بار دیگر بر همگان اثبات شد که ایران و به&zwnj;خصوص جنوب، مهد تولد و بارورشدن نخستین&zwnj;ها در جهان و خاورمیانه است.

نخستین میدان نفتی خاورمیانه
کشف نفت در مسجدسلیمان تنها یک موفقیت اقتصادی نبود، بلکه آغازگر فصل تازه&zwnj;ای در تاریخ خاورمیانه نیز به شمار می&zwnj;رفت. میدان نفتی مسجدسلیمان به&zwnj;عنوان نخستین میدان نفتی تجاری خاورمیانه شناخته می&zwnj;شود؛ میدانی که بعدها میلیاردها بشکه نفت از آن استخراج شد و سال&zwnj;ها قلب تپنده صنعت نفت ایران بود. در سال&zwnj;های ابتدایی، مسجدسلیمان تنها منطقه تولیدکننده نفت ایران بود و همه فعالیت&zwnj;های نفتی کشور در این شهر متمرکز بود. با توسعه عملیات استخراج، پالایش و انتقال نفت، مسجدسلیمان به نخستین شهر صنعتی ایران تبدیل شد؛ شهری که بسیاری از مظاهر مدرنیته برای نخستین بار در آن شکل گرفت.
ایجاد تأسیسات صنعتی، احداث خطوط لوله، راه&zwnj;اندازی نیروگاه برق، ساخت جاده و ایجاد خانه&zwnj;های سازمانی بخشی از تغییراتی بود که صنعت نفت در این منطقه به وجود آورد. حتی معماری شهری مسجدسلیمان نیز تحت&zwnj;تأثیر صنعت نفت قرار گرفت و شرکت نفت ایران و انگلیس برای کارکنان خود محله&zwnj;ها و خانه&zwnj;های ویژه&zwnj;ای ساخت که بعدها الگوی شهرسازی صنعتی در ایران شد.
بهره&zwnj;برداری از چاه شماره یک مسجدسلیمان با تولید روزانه ۵۰۰ بشکه، در عمل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی آغاز شد که سرآغاز فعالیت صنعت نفت ایران به شمار می&zwnj;آید.
پس از پیدایش نفت در مسجدسلیمان، عملیات کاوش برای کشف مخازن دیگر ادامه یافت و در پی آن حوزه&zwnj;های نفت&zwnj;خیز هفتکل (۱۳۰۶)، آغاجاری (۱۳۱۵)، اهواز (۱۳۳۷)، بینک (۱۳۲۸)، بی&zwnj;بی&zwnj;حکیمه (۱۳۴۰)، مارون و کرنج (۱۳۴۲) و پارسی و رگ&zwnj;سفید (۱۳۴۳) کشف و به بهره&zwnj;برداری رسید. مجموعه این میدان&zwnj;ها با همه تأسیسات، کارخانه&zwnj;ها و خطوطه لوله مورد نیاز تولید، فرآورش و انتقال نفت به پالایشگاه&zwnj;های داخلی و پایانه&zwnj;های صادراتی نفت خام، هم&zwnj;اکنون بخش عمده&zwnj;ای از مناطق نفت&zwnj;خیز جنوب را تشکیل می&zwnj;دهد.
نفت ایران و اهمیت راهبردی آن برای جهان
کشف نفت در ایران هم&zwnj;زمان با تحولات بزرگ صنعتی جهان رخ داد. در اوایل قرن بیستم، قدرت&zwnj;های جهانی به&zwnj;ویژه بریتانیا به دنبال جایگزینی نفت به&zwnj;جای زغال&zwnj;سنگ در ناوگان دریایی و صنایع خود بودند. به همین دلیل، نفت ایران خیلی زود به منبعی راهبردی برای امپراتوری بریتانیا تبدیل شد. پس از کشف نفت، در سال ۱۹۰۹ شرکت نفت انگلیس&nbsp;و ایران &laquo;Anglo-Iranian Oil Company&raquo; تأسیس و بعدها به بریتیش پترولیوم (BP) تبدیل شد. دولت بریتانیا نیز با خرید بخش عمده سهام این شرکت، کنترل منابع نفتی ایران را در دست گرفت.
این اتفاق، نفت ایران را به یکی از عوامل مهم در سیاست جهانی تبدیل کرد. در جریان جنگ جهانی اول و پس از آن، نفت ایران نقش مهمی در تأمین انرژی ماشین جنگی بریتانیا ایفا کرد و همین مسئله، اهمیت ژئوپلیتیک ایران را به شکل خیره&zwnj;کننده&zwnj;ای افزایش داد.
آبادان، تولد بزرگ&zwnj;ترین پالایشگاه جهان
پس از کشف نفت در مسجدسلیمان، نیاز به پالایش نفت خام سبب شد پروژه عظیم احداث پالایشگاه آبادان آغاز شود. خط لوله انتقال نفت از مسجدسلیمان به آبادان احداث شد و پالایشگاه آبادان در مدت کوتاهی به یکی از بزرگ&zwnj;ترین پالایشگاه&zwnj;های جهان تبدیل شد. این پالایشگاه برای دهه&zwnj;ها نماد صنعت نفت ایران و قلب تپنده اقتصاد کشور بود. با توسعه پالایشگاه آبادان، جنوب ایران به یکی از مهم&zwnj;ترین مراکز صنعتی منطقه تبدیل شد. هزاران نفر از نقاط مختلف کشور برای کار در صنعت نفت به خوزستان مهاجرت کردند و شهرهایی مانند آبادان، مسجدسلیمان، هفتکِل و آغاجاری&nbsp;به قطب&zwnj;های صنعتی ایران تبدیل شدند.
نفت در ایران تنها یک منبع اقتصادی نبود، بلکه به&zwnj;تدریج به یکی از مهم&zwnj;ترین عوامل تحولات سیاسی کشور تبدیل شد. سهم ناچیز ایران از درآمدهای نفتی و سلطه شرکت نفت انگلیس و ایران بر منابع نفتی کشور، نارضایتی گسترده&zwnj;ای در میان مردم و نخبگان سیاسی ایجاد کرد.
این نارضایتی سرانجام به شکل&zwnj;گیری نهضت ملی&zwnj;شدن صنعت نفت به رهبری دکتر محمد مصدق انجامید. در سال ۱۳۲۹، مجلس شورای ملی قانون ملی&zwnj;شدن صنعت نفت را تصویب کرد و شرکت ملی نفت ایران شکل گرفت. این اقدام تاریخی، یکی از مهم&zwnj;ترین جنبش&zwnj;های ضداستعماری قرن بیستم به شمار می&zwnj;رود و صنعت نفت را وارد مرحله تازه&zwnj;ای کرد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز صنعت نفت همچنان نقش محوری خود را حفظ کرد. در دوران دفاع مقدس، جنگ ۱۲ روزه، جنگ تحمیلی سوم، تحریم و محاصره دریایی کشور و با وجود حمله&zwnj;های گسترده به تأسیسات نفتی، تولید و صادرات نفت را ادامه دارد و اجازه داده نشد چرخه انرژی کشور متوقف شود.
از وابستگی خارجی تا بومی&zwnj;سازی فناوری
در سال&zwnj;های ابتدایی کشف نفت، تقریباً تمامی عملیات اکتشاف، حفاری و بهره&zwnj;برداری را شرکت&zwnj;های خارجی انجام می&zwnj;دادند، اما صنعت نفت ایران به&zwnj;تدریج مسیر بومی&zwnj;سازی را طی کرد. امروز بخش بزرگی از فناوری&zwnj;های صنعت نفت، حفاری، بهره&zwnj;برداری، ساخت تجهیزات و توسعه میادین در داخل کشور انجام می&zwnj;شود.
شرکت&zwnj;های ایرانی اکنون در حوزه حفاری، ساخت دکل، طراحی پالایشگاه، توسعه میدان&zwnj;های نفت و گاز و تولید تجهیزات راهبردی فعالیت گسترده&zwnj;ای دارند و بسیاری از نیازهای صنعت نفت در داخل کشور تأمین می&zwnj;شود. توسعه شرکت&zwnj;های دانش&zwnj;بنیان و حضور نیروهای متخصص ایرانی نیز باعث شده است صنعت نفت ایران در بسیاری از بخش&zwnj;ها به خودکفایی برسد.
توسعه دوباره خاستگاه تولید نفت ایران&nbsp;
در این میان، توسعه میدان نفتی مسجد سلیمان، قدیمی ترین میدان نفتی خاورمیانه و خاستگاه تولید نفت ایران با راهبری وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران به هلدینگ انرژی سینا واگذار شده است.
مسجدسلیمان؛ میراث زنده تاریخ نفت
با گذشت ۱۱۸ سال از کشف نفت در ایران، مسجدسلیمان همچنان نماد آغاز صنعت نفت خاورمیانه است. بسیاری از تأسیسات اولیه نفتی این شهر امروز به&zwnj;عنوان آثار تاریخی ثبت شده&zwnj;اند و بخشی از میراث صنعتی ایران به شمار می&zwnj;آیند. چاه شماره یک مسجدسلیمان، نیروگاه تمبی، کارخانه گوگردسازی و دیگر تأسیسات قدیمی نفتی، روایتگر دورانی هستند که ایران برای نخستین بار وارد جهان نفت شد. این شهر نه&zwnj;تنها بخشی از تاریخ صنعت نفت، بلکه بخشی از حافظه تاریخی ایران معاصر را در خود جای داده است.
امروز نیز با وجود توسعه دیگر بخش&zwnj;های اقتصادی، صنعت نفت و گاز همچنان یکی از مهم&zwnj;ترین پایه&zwnj;های اقتصاد ایران به شمار می&zwnj;رود. ایران با دراختیارداشتن یکی از بزرگ&zwnj;ترین ذخایر نفت و گاز جهان، نقش مهمی در بازار جهانی انرژی دارد و توسعه میدان&zwnj;های مشترک، افزایش ظرفیت پالایشی، تکمیل زنجیره ارزش و حرکت به&zwnj;سمت فناوری&zwnj;های نوین انرژی از مهم&zwnj;ترین برنامه&zwnj;های این صنعت است.
پنجم خرداد، یادآور روزی است که ایران وارد عصر نفت شد؛ روزی که فوران نفت در مسجدسلیمان، سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشور را برای همیشه تغییر داد. امروز پس از بیش از یک قرن، صنعت نفت همچنان یکی از مهم&zwnj;ترین ارکان توسعه ایران است و نام مسجدسلیمان همچنان به&zwnj;عنوان زادگاه نفت خاورمیانه در تاریخ جهان ثبت شده است.&nbsp;
&nbsp;
منبع:شانا&nbsp;]]></description>
            <category>تاریخ نفت</category>
            <pubDate>Tue, 26 May 2026 06:45:04 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.naftema.com/news/183808/۵-خرداد-آغاز-عصر-نفت-ایران</guid>
            <enclosure url="https://www.naftema.com/images/docs/000183/n00183808-b.jpg" length="153783" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>شنا در استخر ملی‌گرایی برای استخدام در شرکت نفت!</title>
            <link>https://www.naftema.com/news/179262/شنا-استخر-ملی-گرایی-استخدام-شرکت-نفت</link>
            <description><![CDATA[به گزارش نفت ما، جریان ملی شدن نفت با تلاشهای محمد مصدق در دههٔ ۱۳۲۰ خورشیدی آغاز شد؛ زمانی که نفت ایران عملاً در اختیار شرکت نفت انگلیس و ایران و سهم ایران بسیار ناچیز بود. نارضایتی عمومی، روشنفکران و نمایندگان مجلس باعث شد مطالبهٔ بازپس&zwnj;گیری نفت شکل بگیرد.

در سال ۱۳۲۹، کمیسیون نفت مجلس به ریاست مصدق، پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت را مطرح کرد که این پیشنهاد در اسفند ۱۳۲۹ ابتدا در مجلس شورای ملی و سپس در مجلس سنا تصویب شد. در اردیبهشت ۱۳۳۰، قانون ملی شدن نفت اجرا و شرکت نفت انگلیس از ایران خلع ید شد. بنابراین نفت ایران رسماً ملی شد، اما این اقدام با فشارهای سیاسی و اقتصادی بریتانیا و در نهایت کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ روبه&zwnj;رو شد.

&nbsp;

چالش&zwnj;های ملی&zwnj;شدن واقعی نفت ایران

&nbsp;

&nbsp;چند چالش مهم و تعیین&zwnj;کننده در مسیر ملی شدن نفت ایران وجود داشت:

&nbsp;

۱. مخالفت شدید بریتانیا به عنوان ذینفع اصلی نفت ایران

&nbsp;

۲. تحریم نفتی ایران و فشار اقتصادی به دلیل توقف فروش نفت و کاهش شدید درآمد دولت و به تبع آن ایجاد نارضایتی اقتصادی در بین مردم که حمایت مردمی از دولت مصدق را کاهش داد.

&nbsp;

۳. کمبود تخصص و امکانات به دلیل خروج کارشناسان خارجی که ادارهٔ صنعت نفت را برای ایران دشوار کرد. چراکه ایران تجربهٔ کافی در مدیریت کامل صنعت نفت نداشت.

&nbsp;

۴. اختلافات داخلی میان نیروهای سیاسی از جمله دولت، دربار، مجلس و احزاب؛ چراکه برخی گروه&zwnj;ها از ملی شدن نفت حمایت کامل نمی&zwnj;کردند یا با دولت مصدق مخالف بودند.

&nbsp;

۵. فشارهای بین&zwnj;المللی و امنیتی که نگرانی قدرت&zwnj;های خارجی را از بی&zwnj;ثباتی ایران افزایش داده بود.

&nbsp;

این فشارها در نهایت به کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ انجامید و مسیر ملی&zwnj;شدن صنغت نفت که برخی آن را احساسی و نه منطقی می&zwnj;دانستند ناتمام ماند.

&nbsp;

ملی شدن نفت اگرچه فرصت پیشرفت و استقلال برای کارکنان ایرانی صنعت نفت ایجاد کرد، اما به دلیل فقدان تخصص و تجربه و عدم حضور کارشناسان و مهندسان خارجی برای آموزش کارکنان ایرانی، چالش&zwnj;های اقتصادی و فنی فراوانی برای آن&zwnj;ها به همراه داشت که&zwnj; موجب شد ملی شدن نفت صرفا به عنوان یک روز حماسی که نماد حاکمیت ایرانیان بر نفت به عنوان ثروت ملی خود است ثبت شود و نه ملی شدن کل جریان تولید نفت در ایران.

&nbsp;

کار کردن در شرکت نفت از ۱۳۳۰ تا ۳۲ چگونه بود؟!

&nbsp;

مصداق جالبی از پیامدهای منفی ملی شدن نفت در بین کارکنان مناطق نفتخیز جنوب در کتاب &quot;خاطرات نفت&quot; به قلم بهمن باران&zwnj;پوریان آمده که مرور آن جالب است:

&nbsp;

در کتب مختلف از نظم و ترتیب انگلیسی&zwnj;ها بحث بسیار شده و در دنیا زبانزد خاص و عام است. انگلیسی ها پس از ورود به مسجدسلیمان فرهنگ خود را هم با خود به این منطقه آوردند. بارها شاهد بودم در شبها که جاده&zwnj;ها بسیار خلوت بود و ترددی در آن نبود راننده به خوداجازه نمی&zwnj;داد که از چراغ قرمز عبور کند یا تراشیدن روزانه ریش و مرتب کردن سر و وضع ظاهری به صورت یک عادت درآمده بود. در فرم ارزشیابی سالانه به وضعیت ظاهری افراد تأکید بسیار می&zwnj;شد. این نظم و ترتیب در کارهای روزانه هم بی&zwnj;تاثیر نبود. بطوریکه یکی از مسئولان می&zwnj;گفت میانگین کار مفید روزانه در مناطق نفتخیز بالای ۶ ساعت در روز است و بیکاری یا کم&zwnj;کاری وجود نداشت. پس از ملی&zwnj;شدن صنعت نفت یکباره همه&zwnj;چیز دگرگون شد و نیروهای غیر ماهر و آموزش&zwnj;ندیده بسیاری از هر سو به شرکت نفت هجوم آوردند و هر کس اقوام و فامیل و دوستان خود را به استخدام شرکت نفت در آورد. روز&zwnj;به&zwnj;روز صنعت نفت از لحاظ کمی رشد کرد و از لحاظ کیفی سقوط کرد. کارکنان هر روز با قیافه&zwnj;های جدید روبرو می&zwnj;شدند و به شوخی برخی از کارکنان می&zwnj;گفتند که در تهران استخری وجود دارد که هر کس در آن شنا کند، یک ملی&zwnj;گرای صد در صد خالص می&zwnj;شود و می&zwnj;تواند در شرکت نفت استخدام شود! (این سخن به صورت یک جوک درآمده بود). تحریم خرید نفت توسط دولت انگلیس به بی&zwnj;کاری کارگران نیز دامن زد. عده&zwnj; زیادی از کارگران از فرط بی&zwnj;کاری صبح&zwnj;ها در سایه&zwnj; کارگاه&zwnj;ها می&zwnj;نشستند و به صحبت یا به دوزبازی می&zwnj;پرداختند. پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و عقد قرارداد با کنسرسیوم نفت، این شرکت، پس از حدود یک سال مطالعه بر روی ساختار مناطق نفت&zwnj;خیز و پالایشگاه آبادان به این نتیجه رسید که با کادر فعلی نفت، امکان انجام کار به صورت اقتصادی مقدور نیست، زیرا کارکنان قدیمی شرکت به علت تحریم خرید نفت ایران به تنبلی عادت کرده&zwnj;اند و برانگیختن بعضی از آنان واقعاً مشکل بود. از&nbsp; سوی دیگر کارگرانی که در زمان ملی شدن صنعت نفت، جذب شده بودند نه آموزشی دیده&nbsp;بودند و نه مهارت&zwnj;های شغلی لازم را داشتند و به اتکای پارتی خود حاضر به انجام هر کاری نبودند. لذا طرح&zwnj;های مختلفی برای تعدیل نیروی انسانی به دولت وقت ایران ارائه و موافقت دولت را کسب کنند. بر این اساس، با طرح&zwnj;های مختلفی هزاران نفر از کارکنان را از کار برکنار کردند. همزمان با اخراج این گروه، شرکت نفت به جذب نیرو در مقاطع تحصیلی از ششم ابتدایی تا لیسانس اقدام کرد. این نیروها تحت آموزش&zwnj;های بسیار مشکل قرار گرفتند تا به سرعت مهارت&zwnj;های لازم را فرا گیرند تا نظم و ترتیب گذشته به نفت بازگردانده شود که شد.

نکات پنهان و&zwnj; پیامدهای واقعی ملی&zwnj;شدن نفت، همواره زیر سایه جنبه حماسی جریان ملی شدن نفت و شخصیت دکتر مصدق قرار گرفته و کمتر به صورت بیطرفانه بررسی شده است و این نشان می&zwnj;دهد جریان ملی شدن صنعت نفت همچنان می&zwnj;تواند درسهای فراوانی برای ما داشته باشد.]]></description>
            <category>تاریخ نفت</category>
            <pubDate>Fri, 20 Mar 2026 05:10:39 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.naftema.com/news/179262/شنا-استخر-ملی-گرایی-استخدام-شرکت-نفت</guid>
            <enclosure url="https://www.naftema.com/images/docs/000179/n00179262-b.jpg" length="148555" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>نیم قرن پیش در چنین روزی/طرح ایران برای معامله نفت با ریال</title>
            <link>https://www.naftema.com/report/176969/نیم-قرن-پیش-چنین-روزی-طرح-ایران-معامله-نفت-ریال</link>
            <description><![CDATA[&nbsp;محمدرضا شاه پس از بازگشت از سفر طولانی&nbsp;۴۷&nbsp;روزه به اروپا و خاورمیانه، در فرودگاه مهرآباد گفته بود: &laquo;قدرت خرید ایران از درآمد نفت باید محفوظ بماند.&raquo; این موضوع ازاین&zwnj;جهت مطرح شده بود که با وجود افزایش قیمت نفت که کشورهای غربی به آن اعتراض می&zwnj;کردند، تورم جهانی موجب می&zwnj;شد قیمت کالاهای وارداتی به ایران و سایر کشورهای نفت&zwnj;خیز هم افزایش یابد و همین باعث شد ایران پیشنهاد مرتبط کردن قیمت نفت با&nbsp;۲۰&nbsp;تا&nbsp;۳۰&nbsp;کالای اساسی را مطرح کند تا قدرت خرید ایران محفوظ بماند.&nbsp;در واقع ایران بر خلاف عربستان با تثبیت قیمت نفت در آن دوره مخالف بود چراکه افزایش قیمت کالاهای صادراتی غرب متوقف نشده بود و اعتراض به عدم افزایش قیمت نفت از نظر ایران جایگاهی نداشت. این مناقشه تا آخرین سال حکومت محمدرضا شاه نیز ادامه داشت.
او همچنین درباره طرح جدید ایران برای معاملات نفت با ریال سخن گفت که طبق آن هزینه خرید نفت ایران به جای دلار با ریال پرداخت شود و واحد پولی جدیدی در معاملات نفتی به وجود آید. البته او این را هم گفت که نتیجه این موضوع در مذاکرات الجزایر مشخص خواهد شد. اما این طرح به نتیجه نرسید. در سال&nbsp;۱۳۵۳&nbsp;هر دلار آمریکا&nbsp;۶۷&nbsp;ریال بود.
خبر جالب دیگر روزنامه اطلاعات نیز درباره غنی&zwnj;سازی اورانیوم بود: &laquo;ایران برای تامین سوخت نیروگاههای اتمی در کارخانه غنی کردن اورانیوم فرانسه شریک شد&raquo;. طبق این خبر، مقرر شد یک میلیارد دلار وام از طرف ایران برای توسعه کارخانه به فرانسه پرداخت شود و ده درصد تولید این کارخانه که همان اورانیوم غنی&zwnj;شده است در اختیار ایران قرار گیرد.
تیتر یک اطلاعات هم جالب بود: طبق اصلاحیه جدید قانون استخدام کشوری که وزیر کشور در همان روز تقدیم مجلس کرد، مقرر شد به کلیه کارمندان دولت مزایای جدیدی داده شود. تأسیس صندوق بازنشستگی برای کارمندان پیمانی، استخدام تحصیل&zwnj;کرده&zwnj;های خارج از کشور در دولت بدون تشریفات زائد، افزایش حقوق وراث و مستمری&zwnj;بگیران از ۵۰ درصد به ۸۰ درصد و تمدید نامحدود ده سال ارفاق برای بازنشستگی، ازجمله مفاد این اصلاحیه بود.

]]></description>
            <category>تاریخ نفت</category>
            <pubDate>Mon, 23 Feb 2026 04:43:28 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.naftema.com/report/176969/نیم-قرن-پیش-چنین-روزی-طرح-ایران-معامله-نفت-ریال</guid>
            <enclosure url="https://www.naftema.com/images/docs/000176/n00176969-b.jpg" length="59964" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>موافقت با تغییر نام پالایشگاه گاز سرخون</title>
            <link>https://www.naftema.com/news/176477/موافقت-تغییر-نام-پالایشگاه-گاز-سرخون</link>
            <description><![CDATA[در ۲۹ بهمن سال ١٣٧٤&nbsp;با تغییر نام پالایشگاه گاز منطقه سرخون بندر عباس به پالایشگاه گاز فجر موافقت شد.]]></description>
            <category>تاریخ نفت</category>
            <pubDate>Wed, 18 Feb 2026 04:42:36 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.naftema.com/news/176477/موافقت-تغییر-نام-پالایشگاه-گاز-سرخون</guid>
            <enclosure url="https://www.naftema.com/images/docs/000176/n00176477-b.jpg" length="190704" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>رشد ۱۴درصدی ورودی آب به سدهای کشور</title>
            <link>https://www.naftema.com/news/176215/رشد-14درصدی-ورودی-آب-سدهای-کشور</link>
            <description><![CDATA[با گذشت ۱۴۵ روز از سال آبی، بالاخره ورودی تجمعی آب به سدهای کشور در سال آبی جاری نسبت به سال قبل، پیشی گرفت.
&nbsp; در ۱۴۵ روز ابتدایی سال آبی جاری (از ابتدای مهرماه ۱۴۰۴ تا بیست&zwnj;وپنجم بهمن&zwnj;ماه) در مجموع ۹ میلیارد و ۷۰۰ میلیون مترمکعب آب وارد سدهای ایران شده که نسبت به ورودی ۸ میلیارد و ۴۸۰ میلیون مترمکعبی آب به سدها در مدت مشابه سال آبی گذشته، رشدی ۱۴درصدی داشته است.
همچنین در این مدت، به&zwnj;منظور تأمین آب شرب، کشاورزی، صنعت و مباحث زیست&zwnj;محیطی، ۷ میلیارد و ۸۵۰ میلیون مترمکعب آب از سدهای کشور رهاسازی شده است که نسبت به خروجی ۱۰ میلیارد و ۸۳۰ میلیون مترمکعبی آب در مدت مشابه سال آبی قبل از سدها، کاهشی ۲۷درصدی را نشان می&zwnj;دهد.
در زمان حاضر با وجود ۲۰ میلیارد و ۴۷۰ میلیون مترمکعب آب ذخیره&zwnj;شده در سدهای کشور، ۳۹ درصد ظرفیت مخازن سدها پُر و ۶۱ درصد این ظرفیت خالی است.
میزان ذخایر آبی سدها در روز بیست&zwnj;وپنجم بهمن&zwnj;ماه ۱۴۰۳ بالغ بر ۲۲ میلیارد و ۱۳۰ میلیون مترمکعب بود، که مقایسه این رقم با حجم فعلی ذخایر آبی سدها، نشان&zwnj;دهنده کاهش ۷درصدی ذخایر سدهای کشور نسبت به زمان مشابه سال قبل است.
منبع:تسنیم]]></description>
            <category>تاریخ نفت</category>
            <pubDate>Sun, 15 Feb 2026 05:17:08 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.naftema.com/news/176215/رشد-14درصدی-ورودی-آب-سدهای-کشور</guid>
            <enclosure url="https://www.naftema.com/images/docs/000176/n00176215-b.jpg" length="191298" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>کم مصرف بودن خودرو، آن زمان هم مهم بود! </title>
            <link>https://www.naftema.com/report/175728/کم-مصرف-بودن-خودرو-زمان-هم-مهم</link>
            <description><![CDATA[به گزارش &quot;نفت ما&quot;،این تبلیغ کامیونت که &quot;قابلیت راه&zwnj;پیمایی در جاده&zwnj;های سخت و تپه&zwnj;ها را بواسطه دیفرانسیل عقب&quot; داشت چندین بار در روزنامه اطلاعات خرداد ۱۳۳۰ منتشر شده است.
نکته جالب درباره این تبلیغ این است که آن زمان، یعنی بیش از هفتاد سال پیش هم، کم&zwnj;مصرف بودن خودرو، بسیار اهمیت داشت و مصرف ۶.۸ لیتری بنزین این خودرو در ۱۰۰ کیلومتر، در این تبلیغ برای جذب مشتری، به عنوان یک آپشن مهم مورد&zwnj; توجه قرار گرفته بود! این خودرو که توسط شرکت جدیت که دفترش جنب پمپ بنزین چهارراه کالج تهران بود عرضه&nbsp;می شد به عنوان رکورددار صرفه جویی و استحکام و کم مصرفی در دنیا شناخته شده بود.

]]></description>
            <category>تاریخ نفت</category>
            <pubDate>Mon, 02 Feb 2026 05:38:35 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.naftema.com/report/175728/کم-مصرف-بودن-خودرو-زمان-هم-مهم</guid>
            <enclosure url="https://www.naftema.com/images/docs/000175/n00175728-b.jpg" length="50369" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>نیم قرن پیش در چنین روزی؛ از صادرات گاز به شوروی تا طرح ایران برای خرید کشتی ال‌ان‌جی</title>
            <link>https://www.naftema.com/news/175341/نیم-قرن-پیش-چنین-روزی-صادرات-گاز-شوروی-طرح-ایران-خرید-کشتی-ال-ان-جی</link>
            <description><![CDATA[به گزارش &quot;نفت ما&quot;،روزنامه&zwnj;های تهران ۴۹ سال پیش در چنین روزی، ۱۸ دی ۱۳۵۵ به نقل از تقی مصدقی، مدیرعامل وقت شرکت ملی گاز ایران نوشتند ایران احتمالاً قصد خرید یا اجاره ۱۲ کشتی ال&zwnj;ان&zwnj;جی یا حمل گاز مایع از انگلستان را دارد. البته با وقوع انقلاب اسلامی در دو سال بعد، این طرح عملیاتی نشد و هنوز هم پس از نیم قرن، ایران در حوزه ال&zwnj;ان&zwnj;جی، هیچ صادراتی ندارد.
مصدقی که این خبر را در جریان بازدید خبرنگاران از تأسیسات گاز و پتروشیمی بیدبلند اعلام کرده بود همچنین گفته بود که صادرات گاز ایران ۸۰۰ میلیون تن است که قرار است تا سال ۱۹۸۱ دویست میلیون تن دیگر هم افزایش یابد. آن زمان شوروی مهم&zwnj;ترین مقصد صادرات گاز ایران بود.
مدیرعامل وقت شرکت ملی گاز ایران همچنین گفت که منابع نفتی ایران تا ۲۵ سال دیگر تمام می&zwnj;شود و منابع گاز طبیعی جایگزین صادرات نفتی خواهد شد. هرچند که این پیش&zwnj;بینی او صحیح نبود. از یک&zwnj;سو منابع نفتی ایران و سایر کشورهای جهان تمام نشد و از سوی دیگر، مصرف داخلی گاز در ایران آن&zwnj;قدر زیاد شد که به مرور زمان، تولید داخلی هم پاسخگوی آن نبود.
بد نیست بدانید که مصدقی از سال ۱۳۴۴ تا ۱۳۵۸ مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران بود و بیشترین دوران مدیریت در شرکت گاز مربوط به اوست. حمدالله محمدنژاد نیز که از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۸۱ مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران بود دومین دوران طولانی مدیریتی در شرکت ملی گاز را که هفت سال بود ثبت کرد. دوره مدیریت سایر مدیران شرکت ملی گاز از چهار یا پنج سال فراتر نرفته و در طول سال&zwnj;های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ۱۷ نفر مدیرعامل این شرکت بوده&zwnj;اند تا میانگین دوران مدیریتی کوتاه دو و نیم سال برای هر مدیر ثبت شود.

]]></description>
            <category>تاریخ نفت</category>
            <pubDate>Thu, 08 Jan 2026 04:39:07 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.naftema.com/news/175341/نیم-قرن-پیش-چنین-روزی-صادرات-گاز-شوروی-طرح-ایران-خرید-کشتی-ال-ان-جی</guid>
            <enclosure url="https://www.naftema.com/images/docs/000175/n00175341-b.jpg" length="47816" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>۶۳ سال پیش در چنین روزی؛ ساخت پالایشگاه تهران کلید خورد</title>
            <link>https://www.naftema.com/report/175274/۶۳-سال-پیش-چنین-روزی-ساخت-پالایشگاه-تهران-کلید-خورد</link>
            <description><![CDATA[&nbsp;به گزارش &quot;نفت ما&quot;،روزنامه اطلاعات ۶۳ سال پیش در چنین روزی، ۱۵ دی ۱۳۴۱ از سه طرح دولت در حوزه نفت و گاز خبر داد که مهمترین آن طرح احداث پالایشگاه در تهران بود.
به&zwnj;موجب تصمیم دولت، شرکت ملی نفت اجازه پیدا کرد با استفاده از اعتبار خارجی، طرح&zwnj;های احداث پالایشگاه تهران، خط لوله گاز سراجه قم به تهران و خط لوله نفت قم به تهران را اجرا کند.
کلنگ ساخت پالایشگاه تهران، ۳ سال بعد از تصویب در دولت، در دوم آبان سال ۱۳۴۴ توسط منوچهر اقبال مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران و جمشید آموزگار وزیر دارایی به زمین زده شد و تنها ظرف دو سال و نیم تکمیل و در سي و يكم ارديبهشت ۱۳۴۷ با ظرفیت ۸۵ هزار بشکه در روز به&zwnj;طور رسمی افتتاح شد! اغلب پروژه&zwnj;های صنعت نفت در آن دوره در زمان کوتاه ساخته و تکمیل می&zwnj;شد. مدت&zwnj;زمان احداث پالایشگاه تهران در بیش از نیم&zwnj;قرن پیش را مقایسه کنید با احداث پالایشگاه ستاره خلیج فارس که ده سال طول کشید یا بخشی از پروژه&zwnj;های گازی پارس جنوبی که به&zwnj;عنوان ۳۵ ماهه کلنگ خوردند اما تکمیل آنها از صد ماه هم فراتر رفت!

]]></description>
            <category>تاریخ نفت</category>
            <pubDate>Mon, 05 Jan 2026 06:38:44 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.naftema.com/report/175274/۶۳-سال-پیش-چنین-روزی-ساخت-پالایشگاه-تهران-کلید-خورد</guid>
            <enclosure url="https://www.naftema.com/images/docs/000175/n00175274-b.jpg" length="37643" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>۴۵ سال پیش در چنین روزی؛ طرح آمریکا برای انفجار خارک!</title>
            <link>https://www.naftema.com/report/175220/۴۵-سال-پیش-چنین-روزی-طرح-آمریکا-انفجار-خارک</link>
            <description><![CDATA[به گزارش &quot;نفت ما&quot;،&nbsp;روزنامه کیهان ۴۵ سال پیش در چنین روزی ۱۰ دی ۱۳۵۹ از پیشنهاد ژنرال گراهام آمریکایی برای بمباران مراکز نفتی ایران خبر داد و نوشت: طرح آمریکا برای تصرف و انفجار بندر نفتی خارک فاش شد.
&nbsp;کیهان نوشته بود مین&zwnj;هایی که آمریکا قصد دارد در خارک بکار ببرد از راه دور قابل کنترل و انفجار است. بهزاد نبوی که آن زمان تازه سخنگوی دولت شده بود در واکنش به این طرح آمریکا گفت: ریگان خیال می&zwnj;کند هنوز هم در فیلمهای کابوی بازی می&zwnj;کند. او همچنین گفت که قطع جریان نفت ایران از هدفهای عمده آمریکاست.
این خبر روزنامه کیهان در سایر روزنامه&zwnj;های آن روز منتشر نشده بود و چنین طرحی هم اجرا نشد و هیچگاه هم تایید نشد که آمریکا چنین طرحی داشته باشد. اما جزیره خارک به عنوان مهمترین جزیره نفتی ایران در طول جنگ تحمیلی بارها هدف حملات عراق قرار گرفت و همواره از مهمترین اهداف بالقوه تحت فشار قرار دادن ایران بوده است. شاید به همین دلیل چند سال پیش، طرح خط لوله گوره &ndash; جاسک اجرا شد تا اتکای صادرات نفت ایران به جزیره خارک کاهش یابد و بخشی از نفت از طریق بندر جاسک در آن سوی تنگه هرمز صادر شود.

]]></description>
            <category>تاریخ نفت</category>
            <pubDate>Wed, 31 Dec 2025 06:01:55 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.naftema.com/report/175220/۴۵-سال-پیش-چنین-روزی-طرح-آمریکا-انفجار-خارک</guid>
            <enclosure url="https://www.naftema.com/images/docs/000175/n00175220-b.jpg" length="193638" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>۴۹ سال پیش در چنین روزی/ ماجرای اختلاف‌نظر ایران و عربستان در اوپک</title>
            <link>https://www.naftema.com/news/175025/۴۹-سال-پیش-چنین-روزی-ماجرای-اختلاف-نظر-ایران-عربستان-اوپک</link>
            <description><![CDATA[به گزارش آژانس رویدادهای مهم نفت و انرژی &quot;نفت ما&quot;،نزدیک به نیم&zwnj;قرن پیش در چنین روزی،&nbsp;۲۷&nbsp;آذر&nbsp;۱۳۵۵،&nbsp;این عکس آسوشیتدپرس از اجلاس اوپک در قطر، در صفحه اول روزنامه اطلاعات منتشر شد. سمت راست، جمشید آموزگار نماینده ایران در اوپک و سمت چپ زکی یمانی وزیر نفت عربستان نشسته&zwnj;اند و شیخ خلیفه بن آل ثانی امیر قطر که بین آن دو نشسته است تلاش می&zwnj;کرد نظرات دو قدرت اوپک در آن دوره را به هم نزدیک کند.
ایران و عربستان در ظاهر، اختلافات خود در اوپک را تکذیب می&zwnj;کردند اما ریشه&zwnj;های این اختلاف برای همگان آشکار بود. به دلیل افزایش تورم در اروپا و آمریکا، کشورهای غربی خواستار عدم افزایش قیمت نفت بودند و عربستان و حامیانش در اوپک ازجمله امارات در حمایت از غرب، پیشنهاد افزایش&nbsp;۵&nbsp;درصدی قیمت نفت را دادند. اما ایران افزایش قیمت نفت کمتر از&nbsp;۱۵&nbsp;درصد را نمی&zwnj;پذیرفت. محمدرضا پهلوی که سیاست&zwnj;های نفتی ایران را در آن دوره تعیین و به آموزگار که نماینده ایران در اوپک بود ابلاغ می&zwnj;کرد معتقد بود وقتی غرب، کالاهای استراتژیک همچون گندم را هرسال گران&zwnj;تر به ما می&zwnj;فروشد ما هم قیمت نفت را افزایش می&zwnj;دهیم. برخی معتقدند پافشاری محمدرضا پهلوی بر افزایش قیمت نفت در سال&zwnj;های پایانی دهه&nbsp;۱۹۷۰&nbsp;میلادی، نقش مهمی در کاهش حمایت غرب از او و سرانجام تسریع سقوط رژیم پهلوی داشت.
سرانجام در آن اجلاس، نه حرف ایران شد و نه حرف عربستان، و با وساطت قطر، دو طرف برای افزایش&nbsp;۱۰&nbsp;درصدی قیمت نفت توافق کردند که به معنای اجماع اوپک برای این میزان افزایش قیمت نفت بود و بدین ترتیب مقرر شد نفت از اول ژانویه، بشکه&zwnj;ای&nbsp;۱۲.۷۰&nbsp;دلار به فروش برسد که برای آن دوره قیمت بالایی بود.

]]></description>
            <category>تاریخ نفت</category>
            <pubDate>Thu, 18 Dec 2025 04:38:52 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.naftema.com/news/175025/۴۹-سال-پیش-چنین-روزی-ماجرای-اختلاف-نظر-ایران-عربستان-اوپک</guid>
            <enclosure url="https://www.naftema.com/images/docs/000175/n00175025-b.jpg" length="189565" type="image/jpeg"/>
        </item>
    </channel>
</rss>
